Новата обврска се однесува на малопродажбата и на давателите на услуги низ Хрватска, а целта е потрошувачите полесно да можат да следат како се менувале цените. Одлуката е донесена на 10 септември и официјално стапува во сила на 1 октомври 2026 година.
Што е „сидрена цена“?
Покрај цената што важи во моментот на купувањето, трговецот ќе мора јасно и видливо да ја прикаже и цената што истиот производ или услуга ја имал на 10 септември 2026 година.
Има исклучок за категориите за кои ваквата обврска веќе постоеше – храна, пијалаци, козметика, средства за чистење, тоалетни потреби и производи за домаќинството. Кај нив како референтна останува цената што важела на 2 мај 2025 година.
На пример, ако некој производ денес чини 12 евра, а на референтниот датум чинел 10 евра, купувачот ќе може веднаш да ја забележи разликата.
Како може да се појават дури четири цени?
Тука работите стануваат малку покомплицирани.
„Сидрената“ цена не го укинува постојното правило за прикажување на најниската цена во претходните 30 дена при посебни облици на продажба. Хрватската комора на занаетчии појаснува дека поради паралелната примена на правилата, во одредени ситуации кај производ на акција потрошувачот може да види повеќе различни ценовни информации.
Практично, на една ознака можат да се најдат редовната/актуелната цена, акциската цена, најниската цена во претходните 30 дена и сидрената цена – зависно од конкретната продажна ситуација.
Нови обврски и за интернет-продавниците
Промените не завршуваат на ценовниците во физичките продавници.
Трговците и давателите на услуги кои имаат сопствени веб-страници ќе мора јавно да објавуваат ценовници во формат погоден за автоматска обработка на податоците. Одлуката предвидува ценовниците да бидат достапни како XML или CSV датотеки, а системите треба да овозможуваат и автоматизирано преземање на податоците за цените.
За трговците ценовниците треба редовно да се ажурираат, а за давателите на услуги промените треба да бидат видливи кога ќе се промени цената.
Занаетчиите бараат укинување на одлуките
Новите правила предизвикаа реакции кај дел од стопанствениците. Хрватската комора на занаетчии смета дека рокот за приспособување е прекраток и официјално побара укинување на одлуките за дополнителните цени и објавувањето на ценовниците на интернет.
За потрошувачите, пак, промената треба да овозможи полесно споредување на сегашните со претходните цени и подобар увид во тоа дали одредено намалување навистина претставува поволна понуда.