Податоците за 1988 година, објавени врз основа на тогашните даночни евиденции, покажуваат дека меѓу оние со најголеми приходи имало приватни угостители, пејачи, трговски претставници, претставници на странски компании, спортисти, уметници, новинари и универзитетски професори.
А најголемиот износ меѓу наведените примери бил пријавен токму во Скопје.
Угостител од Скопје пријавил 171 милион динари
Според податоците објавени на почетокот на 1989 година, приватен угостител од Скопје во текот на претходната година пријавил приход од дури 171 милион тогашни динари.
Со тоа тој бил пред рекордерите од другите поголеми градови за кои биле објавени податоци.
Ваквиот резултат покажува дека приватната дејност во одредени сектори можела да донесе приходи значително повисоки од оние што се остварувале преку класично вработување.
Во Белград најмногу заработил пејач
Интересна била ситуацијата и во Белград. Таму најголем пријавен приход имал пејач на народна музика – 142 милиони динари за една година.
Популарните изведувачи со голем број настапи и ангажмани можеле да остваруваат исклучително високи приходи и да се најдат меѓу најголемите даночни обврзници.
Во Загреб, пак, на врвот бил трговски претставник со 61 милион динари, што ја покажува важноста што во тогашната економија ја имале продажбата, посредувањето и деловните врски со странските пазари.
Во Љубљана рекордер бил академски скулптор
Уште понеобичен од денешна перспектива е примерот од Љубљана. Таму најголемиот пријавен приход го имал академски скулптор, со заработка од 28 милиони динари.
За Сараево, според наведениот извор, во тоа време не биле објавени споредливи податоци.
Списокот покажува дека високите приходи не биле концентрирани во само една професија. Меѓу подобро платените се споменувале и фудбалери, ликовни уметници, новинари, универзитетски професори и претставници на странски компании.
На врвот немало политичари и директори
Она што особено привлекува внимание е структурата на рекордерите. Меѓу наведените лица со најголеми пријавени приходи немало политичари, ниту директори на најголемите државни системи.
Наместо тоа, високите приходи биле поврзани со приватен бизнис, настапи и популарност, продажба, уметност, спорт и соработка со странски компании.
171 милион динари не може едноставно да се претворат во евра
Иако сумите денес звучат огромно, тие не можат едноставно да се конвертираат во современи евра за да се утврди колку би вределе денес.
Кон крајот на осумдесеттите Југославија се соочувала со сериозни економски проблеми и висока инфлација, а вредноста на парите и монетарниот систем биле значително поинакви од денешните.
Дополнително, станува збор за пријавени оданочливи приходи, а не за вкупното богатство на овие лица или за сумата што им останувала по плаќањето на сите обврски.
При споредбата треба да се земе предвид и дека даночната основа не била идентична во сите југословенски републики, туку била поврзана со просечниот личен доход во секоја од нив. Поради тоа, бројките од Скопје, Белград, Загреб и Љубљана не можат без дополнителен контекст директно да се споредуваат како целосно еднакви категории.
За три децении пазарот на труд целосно се промени
Денешната слика е значително поинаква. Развојот на технологијата и промените во економијата создадоа нови професии и ја зголемија вредноста на високо специјализираните знаења во области како технологијата, финансиите, медицината и менаџментот.
Податоците од 1988 година, сепак, даваат интересен поглед кон еден поинаков пазар на труд – време во кое меѓу рекордерите по пријавени приходи можеле да се најдат угостител од Скопје, пејач од Белград, трговски претставник од Загреб и скулптор од Љубљана.