Секоја вечер ни се случува нешто прилично необично.
Лежиме будни, размислуваме, слушаме звуци околу нас и сме свесни за тоа што се случува. Потоа, во еден момент, едноставно – нè нема.
Следното нешто што го знаеме е дека поминале неколку часа и дека е утро.
Но, каде исчезнал моментот помеѓу будноста и сонот?
Не постои копче што одеднаш го „исклучува“ мозокот
Заспивањето не е моментално исклучување на свеста, туку постепен процес.
Кога почнуваме да заспиваме, мозокот преминува од будна состојба кон првата фаза на спиење. Мускулите се релаксираат, дишењето станува помирно, а вниманието кон околината постепено се намалува.
Во тие моменти сè уште можеме лесно да се разбудиме.
Некогаш дури имаме чувство дека воопшто не сме спиеле, иако накратко сме влегле во лесен сон.
Но, зошто не го паметиме моментот?
Еден од клучните одговори е поврзан со меморијата.
За да можете утредента да кажете: „Се сеќавам на моментот кога заспав“, мозокот би требало да создаде и зачува спомен од тој момент.
Но, токму додека преминуваме во сон, начинот на кој мозокот ги обработува и зачувува новите информации се менува.
Со други зборови, моментот можеби се случува постепено – но нема јасен спомен што подоцна можеме да го „отвориме“.
Затоа последното нешто што го паметиме може да биде мисла, звук или поглед кон телефонот, а следниот спомен да биде будењето неколку часа подоцна.
А што е со чувството дека паѓаме?
Можеби ви се случило токму пред да заспиете одеднаш да почувствувате дека паѓате, па телото нагло да ви се затресе и повторно да се разбудите.
Ова е познато како хипничко трзање и е релативно честа појава при преминот од будност кон сон.
Може да изгледа како ненадејно пропаѓање, сопнување или губење рамнотежа, по што раката, ногата или целото тело нагло се поместува.
И најчесто трае само момент.
Зошто понекогаш мислиме дека сме биле будни цела ноќ?
Интересно е што нашата проценка на сопствениот сон не е секогаш совршена.
Кратките будења во текот на ноќта можеме да ги запомниме, додека периодите на спиење помеѓу нив не ги доживуваме како свесно поминато време.
Затоа некогаш утрото може да имаме впечаток дека „целата ноќ сме се вртеле“, иако сме имале периоди во кои сме спиеле.
И вечерва повторно ќе се случи истото
Можеби ќе го оставите телефонот, ќе ја наместите перницата и ќе си кажете: „Вечерва ќе пробам да забележам кога точно ќе заспијам“.
Најверојатно нема да успеете.
Бидејќи ако сте доволно будни за свесно да го регистрирате моментот – сè уште не сте заспале.
А кога конечно ќе заспиете, веќе нема да бидете будни за да го запомните тоа.