Светското првенство, кое за прв пат се одржува во дури три земји – Соединетите Американски Држави, Канада и Мексико, ќе биде еден вид експеримент што ќе покаже дали е можно да се организира најголемиот турнир во историјата на фудбалот. Се очекуваат најголеми приходи, а во исто време се зборува за одржливост и намалување на влијанието врз животната средина.
За прв пат, на првенството ќе учествуваат 48 репрезентации, наместо претходните 32, а ќе се одиграат дури 104 натпревари. Тоа е за 40 натпревари повеќе отколку на Светското првенство во Катар во 2022 година. ФИФА проценува дека Светското првенство во 2026 година ќе биде најпрофитабилно во историјата на овој спорт, а фудбалската организација очекува приходи од 11 до 13 милијарди долари. Овој раст би бил историски, бидејќи би ги надминал заработките остварени во Катар за 50 проценти.
Повеќе репрезентации значат повеќе натпревари, повеќе навивачи и повеќе пазари вклучени во глобалниот фудбалски спектакл. Аналитичарите проценуваат дека само во САД економските ефекти од првенството ќе бидат изразени преку милијарди долари дополнителни трошоци и стотици илјади работни места, првенствено во туризмот, хотелската индустрија, транспортот и услужните индустрии.
На пример, според новата анализа на Bookies.com, се очекува Светското првенство да генерира неверојатни 594 милиони долари економско влијание врз регионот на Лос Анџелес. Само градот се очекува да пречека речиси 180.000 посетители за време на Светското првенство од 11 јуни до 19 јули. Се проценува дека тие посетители ќе потрошат близу 60 милиони долари за храна, превоз, забава и сместување, а дека приходите од локалните хотели ќе се зголемат за 22 проценти, според „Њујорк пост“.
Сепак, американските економисти истакнуваат дека долгорочните ефекти од ваквите настани врз националните економии се генерално скромни, па затоа се очекува привремено зголемување на БДП на САД за максимум 0,2 проценти во текот на летото. Најголеми победници обично се градовите домаќини, туристичкиот сектор и компаниите поврзани со организацијата на настанот.
Еколошки проблеми и покрај постојната инфраструктура
Особено интересно ќе биде прашањето за наследството, односно инфраструктурата што ќе ја остави зад себе првенството. За разлика од некои претходни Светски првенства, каде што беа изградени целосно нови стадиони, ФИФА нагласува дека овој пат сите натпревари ќе се играат во постојните објекти.
Организаторите веруваат дека користењето на постојната инфраструктура значително ќе го намали јаглеродниот отпечаток на зградата и трошоците на организацијата. Сепак, токму тука започнува климатскиот парадокс на најголемото Светско првенство досега.
Иако организаторите ќе можат да се пофалат со фактот дека не изградиле десетици нови стадиони, првенството ќе се игра во три земји и 16 градови домаќини расфрлани низ северноамериканскиот континент. Ова значи дека милиони навивачи, илјадници новинари, национални тимови и служби за поддршка ќе преминат огромни растојанија меѓу градовите. Експертите за одржливост веќе предупредуваат дека воздушниот сообраќај може да стане еден од најголемите извори на емисии поврзани со турнирот.
Свесна за овие предизвици, ФИФА усвои посебна Стратегија за одржливост и човекови права за Светското првенство во 2026 година. Документот предвидува низа мерки што вклучуваат енергетска ефикасност на стадионот, одржливо управување со отпад, промоција на јавниот превоз, подигање на свеста за климатските промени и развој на локални еколошки проекти во градовите домаќини.
Според „Инсајд ФИФА“, од секој од 16-те градови домаќини се барало да развие посебен план за заштита на животната средина.
Прашањето што останува отворено е дали овие мерки ќе бидат доволни за да се неутрализира влијанието на еден од најголемите спортски настани некогаш организирани.
Критичарите сметаат дека е тешко да се зборува за „зелено Светско првенство“ кога бројот на учесници се зголемува за 50 проценти. Застапниците на проектот, од друга страна, истакнуваат дека токму користењето на постојната инфраструктура и модернизацијата на градските системи би можеле да остават долгорочни придобивки што одат подалеку од самиот спортски настан.
Токму затоа Светското првенство во 2026 година ќе биде многу повеќе од фудбалски турнир. Тоа ќе биде тест за економската одржливост на мега-настаните во 21 век, но и индикатор за тоа дали глобалниот спорт може да го балансира растот, профитот и одржливоста.
Во време кога климатските промени стануваат еден од клучните предизвици на современото општество, одговорот на тоа прашање би можел да биде подеднакво важен како и името на новиот светски шампион.
Паметна топка на Светското првенство
На Светското првенство во фудбал ќе се користи технолошки напредна топка која користи вештачка интелигенција и има сензор, пишува Би-Би-Си на српски јазик.
Топката може да чита податоци 500 пати во секунда и ќе им помага на судиите да донесуваат одлуки при откривање на офсајд.
Поради напредната технологија внатре, оваа топка мора да се полни пред почетокот на секој натпревар за да можат сензорите да работат.