И покрај оштетувањето, часовникот ќе продолжи да го носи своето најсилно значење – како траен потсетник на катастрофалниот земјотрес од 26 јули 1963 година, кога неговите стрелки застанаа на 5 часот и 17 минути.
Од Конзерваторскиот центар – Скопје информираат дека оштетувањето е евидентирано и дека стручни тимови веќе работат на подготовка на санацијата. По завршувањето на интервенцијата, стрелката ќе биде вратена на своето место без да се наруши автентичниот изглед на часовникот.
Симбол што повеќе од шест децении ја чува меморијата на градот
На 26 јули 1963 година, во 5:17 часот, силен земјотрес го погоди Скопје. Во трагедијата животот го загубија повеќе од илјада луѓе, илјадници беа повредени, а голем дел од градот беше разурнат.
Фасадниот часовник на тогашната Железничка станица остана запрен токму во моментот кога земјата силно се затресе. Наместо повторно да биде ставен во функција, беше оставен да го означува времето кога Скопје засекогаш се промени.
Денес тој претставува едно од најважните обележја на градот. За многумина е потсетник на трагедијата, а за помладите генерации – симбол на солидарноста што следуваше по катастрофата, кога бројни земји помогнаа во обновата на Скопје.
Иако последното невреме ја оштети една од стрелките, неговата симболика останува непроменета.
И претходно биле забележани промени
Ова не е првпат часовникот да привлече внимание поради промени на стрелките. Во 2018 година беше забележано дека тие покажуваат 6:17 наместо 5:17 часот.
Тогаш од Град Скопје соопштија дека не може со сигурност да се утврди кога дошло до поместувањето, а како можна причина беа посочени потресите што претходно го погодија градот. По реакциите во јавноста, часовникот повторно беше вратен во неговата препознатлива положба.
Историја со многу непознати детали
Иако часовникот е еден од најпознатите симболи на Скопје, неговото потекло и денес не е целосно документирано.
Познато е дека бил поставен при изградбата на новата Железничка станица, која била пуштена во употреба во 1940 година. Според достапните архивски податоци, објектот го проектирал архитектот Велимир Гавриловиќ, а часовникот бил замислен како дел од фасадата и ориентир за патниците.
Сепак, не постојат сигурни архивски записи за тоа која фабрика го изработила механизмот или кој бил неговиот производител. Можно е да потекнува од некој од европските производители на железнички часовници од тој период, но за тоа засега нема официјална потврда.
Како го преживеал земјотресот?
Според достапните информации, часовникот останал речиси целосно сочуван благодарение на конструкцијата на зградата. Предниот дел од Железничката станица бил изведен со масивни армиранобетонски носачи и дебели ѕидови, што му овозможило да го издржи најсилниот удар.
Додека голем дел од покривната конструкција и внатрешноста на објектот се урнале, фасадата на која се наоѓа часовникот останала исправена.
Се смета дека механизмот не бил физички уништен, туку поради силните вибрации престанал да работи токму во моментот на земјотресот. Така стрелките останале засекогаш на 5:17 часот – време што и денес претставува едно од најсилните потсетувања на трагедијата што го промени лицето на Скопје.