Според податоците објавени на 9 ноември, во септември биле издадени вкупно 253 одобренија за градење, што претставува намалување од 19,4 отсто во споредба со истиот месец минатата година.
Но и покрај помалиот број одобренија, бројот на станови предвидени за изградба пораснал за 26,4 отсто и достигнал 919.
Ова покажува дека, иако се издаваат помалку градежни дозволи, со дел од нив се планираат поголеми станбени објекти со повеќе станови.
Во Скопје 684 станови, во Источниот Регион само четири
Разликите меѓу регионите се особено впечатливи.
Во Скопскиот Регион се планирани 684 станови, во Југозападниот 132, а во Полошкиот 58.
Од друга страна, во Источниот Регион се предвидени само четири станови, во Пелагонискиот пет, а во Североисточниот три.
Овие бројки покажуваат колку нерамномерно е распределена планираната станбена изградба низ државата.
Интересно е што разликата во бројот на издадени одобренија меѓу Скопскиот и Полошкиот Регион не е толку голема. Во Скопскиот Регион биле издадени 73 одобренија, а во Полошкиот 67.
Сепак, во Скопскиот Регион се планирани речиси 12 пати повеќе станови.
Тоа укажува дека во главниот град се планираат поголеми станбени комплекси, додека во другите региони значителен дел од одобренијата се однесуваат на помали објекти.
Зошто најмногу се гради во Скопје?
Концентрацијата на станбената изградба во Скопје може да се поврзе со економската активност и побарувачката за недвижности.
Во главниот град се наоѓаат голем број компании, државни институции, универзитети и здравствени установи, што го прави привлечен за луѓето кои бараат работа, образование или подобри можности за живот.
Покрај купувачите кои бараат сопствен дом, дел од побарувачката доаѓа и од граѓани кои купуваат станови како инвестиција, со намера подоцна да ги изнајмуваат.
Токму ваквата побарувачка може да биде една од причините поради кои инвеститорите продолжуваат да вложуваат во нови станбени објекти во Скопје.
Се планираат повеќе станови, но со помала просечна квадратура
Статистиката открива уште еден интересен податок.
Иако бројот на планирани станови пораснал за 26,4 отсто, нивната вкупна предвидена корисна површина се намалила за 2,2 отсто и изнесува 67.878 квадратни метри.
Пресметано според вкупната површина и бројот на станови, просечната квадратура изнесува приближно 74 квадратни метри.
Ова може да укажува дека инвеститорите сè повеќе се насочуваат кон станови со помала површина, кои можат да бидат попривлечни за купувачите со ограничен буџет, но и за оние што планираат да ги изнајмуваат.
Сепак, за да се потврди дали станува збор за долгорочен тренд, потребно е да се анализираат податоците за подолг временски период.
Вредноста на планираните градежни работи е намалена
Вкупната предвидена вредност на градежните работи во септември изнесувала околу 4,53 милијарди денари, односно приближно 73,6 милиони евра.
Во споредба со септември минатата година, тоа претставува намалување од 36,4 отсто.
Важно е да се нагласи дека овој податок не значи дека становите поевтинуваат.
Станува збор за проценетата вредност на градежните работи за кои се издадени одобренија, а не за продажните цени на становите на пазарот.
Дали поголемиот број нови станови ќе ги намали цените?
Едно од главните прашања за граѓаните е дали зголемената изградба ќе придонесе за стабилизирање на цените на недвижностите во Скопје.
Поголемата понуда на станови може да го намали притисокот врз цените, но тоа зависи од повеќе фактори, меѓу кои се локацијата, квадратурата, побарувачката и динамиката на изградбата.
Дополнително, издаденото одобрение за градење не значи дека станот е веќе изграден или дека наскоро ќе биде достапен за купување.
Затоа, само врз основа на бројот на планирани станови не може да се заклучи како ќе се движат цените во наредниот период.
Станбената изградба ја отсликува економската нерамномерност
Податоците за септември уште еднаш ја покажуваат големата разлика во градежната активност меѓу Скопје и останатите делови од државата.
Додека во главниот град и неговата околина се планираат стотици станови, во некои региони за цел месец се предвидени само по неколку нови станбени единици.
Оваа нерамномерност не е само прашање на градежни инвестиции, туку и показател за концентрацијата на економските можности, работните места и побарувачката за домување во Македонија.