Кога не се дел од контролиран систем, отпадните масла завршуваат таму каде што најмногу штетат – во почвата, водите и воздухот што го дишеме.
На оваа тема разговараме со Еко Флуид - лиценцирана компанија за управување со отпадни масла.
Во продолжение, објаснуваме што претставуваат отпадните масла, зошто се опасни и како треба правилно да се управува со нив.
1. Зошто отпадните масла се сметаат за опасен отпад?
Отпадните масла не се обичен индустриски остаток. Тие содржат штетни и токсични соединенија кои, доколку не се третираат правилно, можат сериозно да ја загадат животната средина и да влијаат врз здравјето на луѓето.
Отпадното масло не исчезнува ако се истури или согори – напротив, во тие случаи станува уште поопасно за околината и за човекот.
2. Каде најчесто завршуваат отпадните масла кога не се управува со нив правилно?
И покрај постоењето на законска рамка, во пракса дел од отпадните масла сè уште завршуваат во канализација, на земјиште или во речни корита. Особено загрижувачка е практиката тие да се користат за греење во зимските месеци.
Ваквите постапки предизвикуваат сериозни еколошки последици и директно влијаат врз квалитетот на воздухот и здравјето на населението.
3. Дали управувањето со отпадни масла е избор или законска обврска?
Во моментот кога маслото ќе ја заврши својата примарна функција, тоа станува отпад и понатамошното постапување со него не е прашање на избор.
Станува збор за јасно утврдена законска обврска, со цел да се заштитат животната средина и јавното здравје.
Законот предвидува дека собирањето, транспортот и третманот мора да се вршат преку лиценцирани субјекти, со строго дефинирани процедури.
4. Како функционира лиценцираниот систем за управување со отпадни масла?
Професионалното управување со отпадни масла претставува целосно организиран и контролиран процес.
Отпадните масла се собираат од автосервиси, индустриски капацитети и други субјекти, по што се транспортираат до овластени капацитети за складирање, третман или рециклирање.
Клучен елемент е следливоста – секоја количина отпадно масло мора да биде евидентирана од моментот на создавање до неговиот финален третман.
5. Каде најчесто настануваат проблемите во пракса?
И покрај јасната регулатива, проблемите најчесто произлегуваат од:
- Недоволна информираност
- Перцепција дека управувањето е дополнителен трошок
- Свесно избегнување на законските обврски
Во вакви ситуации, отпадните масла често се предаваат на неовластени лица или се користат за греење, без никаква контрола.
Краткорочната „заштеда“ во вакви случаи доведува до долгорочна штета – за животната средина, воздухот и здравјето на луѓето.
6. Зошто согорувањето на отпадни масла е опасно?
Согорувањето на отпадни масла е еден од најсериозните проблеми. Овие масла содржат тешки метали и токсични соединенија кои при согорување директно се ослободуваат во воздухот.
Ваквите емисии придонесуваат за зголемување на ПМ честичките и присуство на канцерогени материи, што има сериозни последици по јавното здравје.
Она што често се перцепира како „евтино греење“, во реалност претставува сериозен ризик за сите.
7. Кои земји се пример за правилно управување со отпадни масла?
Како позитивни примери во управувањето со отпадни масла се издвојуваат Германија, Шведска, Холандија, Австрија и Јапонија.
Заедничко за овие земји е строгата регулатива, високото ниво на институционален надзор и развиената јавна свест за опасностите од неправилно постапување.
Овие системи покажуваат дека кога правилата се почитуваат, резултатите се почиста животна средина и помали ризици по здравјето.
8. Која е пораката до граѓаните?
Иако економските предизвици се реални, неправилното постапување со отпадни масла носи сериозни последици.
Секој поединец кој ќе одлучи отпадното масло да го предаде во лиценциран систем, наместо да го согорува или истура, директно придонесува за почист воздух и подобро јавно здравје.
9. Како компаниите можат да постапуваат правилно?
Компаниите кои произведуваат или користат масла имаат обврска да обезбедат нивно правилно управување преку лиценцирани субјекти.
Процесот подразбира организирано собирање, транспорт, соодветен третман и комплетна документација, со цел да се обезбеди усогласеност со законските обврски.
10. Колку е развиен системот во пракса?
Во Македонија, системот за управување со отпадни масла постепено се развива, со зголемување на бројот на компании кои се вклучуваат и ја препознаваат својата одговорност.
Ова укажува на растечка свест за значењето на правилното управување и неговото влијание врз животната средина и здравјето.
Заклучок
Управувањето со отпадните масла не е бирократска формалност, туку:
- законска обврска
- професионален стандард
- прашање на јавно здравје
Правилното управување со отпадните масла не претставува трошок, туку инвестиција во здравјето, животната средина и иднината.