Но пазарот на кој тие работат забрзано се менува.
Вештачката интелигенција презема дел од наједноставните задачи, додека истовремено отвора нови можности за оние кои знаат да ја користат како алатка во својата професија.
Токму оваа промена може да биде особено значајна за Македонија, која има релативно голема заедница на луѓе што заработуваат преку глобалните онлајн платформи.
Македонија со голем број онлајн работници
Податоците на регионалниот истражувачки проект „Гигметар“ ја вбројуваат Македонија меѓу земјите со висок број онлајн работници во однос на населението.
Во едно од последните мерења биле регистрирани околу 239 онлајн работници на 100.000 жители, што е повеќе во споредба со Србија, Албанија и Црна Гора.
Станува збор за луѓе кои преку интернет можат да работат за клиенти од практично кој било дел од светот.
Но токму глобалниот карактер на овој пазар значи дека промените предизвикани од ВИ брзо стигнуваат и до домашните фриленсери.
Дел од наједноставните задачи веќе ги извршува софтвер
Пред само неколку години, транскрипција на аудиоснимка, едноставен превод, внесување податоци, пишување кратки описи или основна обработка на фотографии беа релативно достапен начин некој да ја започне својата фриленс-кариера.
Денес голем дел од овие задачи може автоматски да се извршат за неколку секунди.
Современите ВИ алатки можат да претворат говор во текст, да преведат документ, да анализираат табела и да создадат почетна верзија на текст, фотографија или видео.
Тоа не значи дека човекот целосно исчезнува од процесот. Напротив, неговата улога се менува.
Наместо некој да биде платен само да направи транскрипција, клиентот сè почесто може да бара човек кој ќе го провери автоматски создадениот текст, ќе ги отстрани грешките, ќе ги извлече најважните информации и од нив ќе подготви готова содржина.
Слично е и со преведувањето. Вредноста сè повеќе не е само во преведувањето на зборовите, туку во проверка, локализација, познавање на терминологијата и приспособување на содржината на конкретна публика.
Заработката од едноставните ВИ задачи паѓа
Податоците од платформата Upwork покажуваат колку брзо се менува побарувачката.
Кај поедноставните задачи кои се извршуваат со помош на вештачка интелигенција, вкупната заработка во 2026 година се намалила за 28%.
Сосема поинаква е ситуацијата кај посложените професионални услуги во кои ВИ се користи како дел од работниот процес.
Во оваа категорија обемот на работа се зголемил за 72%, а заработката за 22%.
Фриленсерите кои извршуваат посложени задачи со помош на ВИ, пак, забележале раст на заработката од 45%.
Пораката од овие бројки е јасна – пазарот не престанува да бара луѓе, туку се менува видот на знаење за кое клиентите се подготвени да платат.
Побарувачката за ВИ вештини експлодира
Истата промена се забележува и во огласите за работа.
Во текот на 2025 година, побарувачката на Upwork за вештини во кои директно се споменува вештачка интелигенција пораснала за 109%.
Кај генерирањето и обработката на видео со ВИ растот достигнал дури 329%, кај интеграцијата на ВИ 178%, а кај означувањето и подготовката на податоци за ВИ 154%.
Се појавува и цела категорија работа во која задачата на човекот е да го провери она што претходно го создала вештачката интелигенција.
Бројот на вакви огласи за една година се зголемил за 70%.
Во програмирањето нивниот број е повеќе од осум пати поголем во споредба со 2023 година, додека кај дизајнот и креативните услуги растот е речиси осумкратен.
Се појавуваат професии кои до неодамна речиси и не постоеја
Паралелно со исчезнувањето или намалувањето на дел од едноставните задачи, се отвора простор за нови специјализации.
Меѓу нив се специјалисти за ВИ интеграција и автоматизација, ВИ видеокреатори, уредници на содржини генерирани со вештачка интелигенција и професионалци кои ги проверуваат и коригираат резултатите добиени од ВИ системите.
Побарувачката за развој на ВИ апликации и интеграции во јуни годинава била 33% поголема отколку една година претходно.
Компаниите, со други зборови, не бараат само пристап до ВИ алатки. Сè повеќе им се потребни луѓе кои знаат како тие алатки практично да ги вклучат во секојдневното работење.
Што значи ова за македонските фриленсери?
Промената е особено важна за Македонија поради значењето што дигиталната економија веќе го има за приходите од странство.
ИКТ секторот во 2025 година остварил 1,77 милијарди евра приходи и 676 милиони евра извоз, а во споредба со 2020 година извозот бил зголемен за 193%.
Истовремено, „Гигметар“ регистрира намалување на бројот на македонски онлајн работници.
Кај категоријата пишување и преведување падот достигнал 16,9%.
Самата бројка не докажува дека вештачката интелигенција е единствената причина за намалувањето. Сепак, трендот е значаен бидејќи токму пишувањето, преведувањето и другите релативно едноставни дигитални услуги се меѓу областите во кои автоматизацијата најбрзо напредува.
Најтешко може да биде за оние што допрва почнуваат
Можеби најголемата промена ќе ја почувствуваат луѓето кои сакаат сега да започнат со фриленс.
Некогаш првиот чекор можеше да биде едноставно внесување податоци, транскрипција или основен превод. Со стекнувањето искуство, фриленсерот постепено можеше да премине кон подобро платени и посложени проекти.
Денес токму дел од тие почетнички задачи најлесно се автоматизираат.
Затоа влезот на пазарот сè повеќе бара нешто дополнително – конкретна професионална вештина комбинирана со способност ефективно да се користи вештачката интелигенција.
Пишувањето, дизајнот, преведувањето или програмирањето не исчезнуваат, но начинот на кој се извршуваат се менува.
За илјадниците Македонци кои веќе заработуваат преку интернет, следните години затоа можат да бидат пресудни. Предизвикот повеќе не е само да се најде странски клиент, туку и доволно брзо да се приспособат вештините на пазар на кој ВИ станува дел од речиси секоја дигитална професија.