Божиќниот пост годинава започнува на 28 ноември и завршува на 6 јануари 2027 година, во пресрет на Божиќ. Во текот на овие 40 дена, православните верници кои постат се воздржуваат од месо, јајца и млечни производи, додека употребата на масло и риба зависи од денот и црковните правила.
Но, покрај верското значење на постот, за многумина се поставува и практичното прашање: колку пари ќе бидат потребни за секојдневните оброци?
Колку чинат основните намирници за посна трпеза?
Гравот, оризот, компирите и сезонскиот зеленчук традиционално се основа на посното мени во македонските домови.
Според цените евидентирани на скопскиот Кванташки пазар во средината на октомври, килограм компири се продавал за 30 до 35 денари, кромидот чинел околу 20 денари, морковите 25 денари, а зелката од 25 до 30 денари.
Гравот се продавал за приближно 90 денари за килограм, додека оризот чинел околу 80 денари.
Сепак, во малопродажбата цените се повисоки. Во одредени маркети килограм грав достигнува 139 денари, а на други продажни места и 179 денари. За пакување леќа од 900 грама, пак, потребни се околу 179 денари.
Овие разлики можеби не изгледаат големи при едно купување, но кога истите производи се набавуваат редовно во текот на 40 дена, вкупниот трошок значително се зголемува.
За четиричлено семејство и до 28.000 денари за 40 дена
Колку ќе чини постот зависи од бројот на членовите во домаќинството, изборот на намирници и начинот на подготовка на оброците.
Ако едно четиричлено семејство дневно издвојува просечно 500 денари за храна, за целиот период од 40 дена ќе потроши околу 20.000 денари.
Доколку дневниот трошок изнесува 700 денари, вкупната сума достигнува 28.000 денари.
|
Дневен буџет за храна |
Трошок за 40 дена |
|---|---|
|
300 денари |
12.000 денари |
|
400 денари |
16.000 денари |
|
500 денари |
20.000 денари |
|
600 денари |
24.000 денари |
|
700 денари |
28.000 денари |
Ова се примерни пресметки, а не фиксни трошоци. Реалната сума може да биде и пониска или повисока, во зависност од навиките на семејството.
Посната храна не мора да значи и поевтина исхрана
На прв поглед, исфрлањето на месото, сирењето, млекото и јајцата од секојдневното мени би требало да донесе заштеда.
Но, сè зависи од производите со кои ќе бидат заменети.
Домашно подготвени јадења како тавче гравче, компир-манџа, ориз со зеленчук, леќа или посна зелка можат да бидат релативно економичен избор.
Од друга страна, готовите посни производи, растителните замени за сирење, специјалните намази и различните посни специјалитети често се поскапи од основните намирници.
Дополнителен трошок претставуваат и јаткастите плодови, сувото овошје и маслинките, кои многумина ги вклучуваат во исхраната за време на постот.
Оревите, бадемите и лешниците можат значително да ја зголемат сметката, особено ако се купуваат во поголеми количини.
Рибата може дополнително да го зголеми буџетот
Посебен предизвик за семејниот буџет се деновите кога, според правилата на постот, е дозволено консумирање риба.
Цените се разликуваат во зависност од видот на рибата, нејзиното потекло и тоа дали се купува свежа или замрзната.
За домаќинствата што почесто подготвуваат риба, трошоците можат да бидат значително повисоки во споредба со менито засновано на грав, ориз, компири и сезонски зеленчук.
Како да се намалат трошоците за време на постот?
Најголемата заштеда може да се постигне со однапред испланирани оброци и внимателно купување.
Наместо секојдневно да се купуваат готови посни јадења, поисплатливо е да се подготвуваат поголеми количини домашна храна што може да се користи и следниот ден.
Купувањето сезонски зеленчук и споредувањето на цените во различни маркети и на пазарите исто така може да направи разлика во семејниот буџет.
Особено е важно да се внимава на производите што се купуваат како дополнување на оброците, бидејќи токму малите, непланирани трошоци можат да ја зголемат вкупната сметка.
Колку навистина ќе чини Божиќниот пост?
Конечната сума ќе зависи од изборот на секое семејство.
Едно е кога секојдневното мени се состои од традиционални домашни јадења, а сосема друго кога редовно се купуваат готови посни оброци, скапи растителни производи и риба.
Затоа, иако Божиќниот пост традиционално се поврзува со скромност и воздржување, неговото почитување не значи автоматски и помали трошоци за храна.
За четиричлено семејство, примерната пресметка покажува дека за 40 дена може да бидат потребни меѓу 20.000 и 28.000 денари, доколку дневниот буџет за храна изнесува од 500 до 700 денари. Вистинската сума, сепак, ќе зависи од тоа што ќе се најде на трпезата и колку внимателно ќе се планираат набавките.
