Кога на списокот ќе се најдат месо, сирење, салати, грав, масло, пијалаци, мезе и десерт, конечната сметка може да биде значително повисока отколку што изгледа на почетокот.
Особено ако се очекуваат дваесетина гости.
Храната повторно поскапува
Најновите податоци на Државниот завод за статистика покажуваат дека во август цените на храната и безалкохолните пијалаци биле за 0,5% повисоки во споредба со јули, додека вкупната месечна инфлација изнесувала 0,4%.
Процентите можеби не изгледаат високи кога се набљудуваат одделно, но разликата станува позабележителна при поголемо пазарување.
Подготовката на слава подразбира купување значително поголеми количества храна од вообичаено, па и малите разлики во цените на десетина или дваесет производи на крајот можат значително да ја зголемат сметката.
Според цените на скопскиот Кванташки пазар во втората половина од август, килограм грав и ориз се продавал по цена од околу 80 денари, додека доматите чинеле меѓу 35 и 50 денари за килограм. Цените на останатите земјоделски производи варираат во зависност од понудата, квалитетот и местото на купување.
Месото и пијалаците земаат голем дел од буџетот
Зеленчукот и основните производи се само еден дел од подготовките. Значително поголем трошок може да создадат месото, сирењето, сувомеснатите производи и пијалаците.
Цената на јагнешкото месо во македонските месарници во одредени периоди годинава достигнуваше и до 900 денари за килограм.
Ако за поголема трпеза се потребни шест до седум килограми месо, само оваа ставка може да одземе неколку илјади денари од семејниот буџет.
На тоа треба да се додадат мезето, сирењето, салатите, лебот, соковите, минералната вода, кафето, виното или ракијата и, секако, десертот.
Токму кога ќе се соберат сите овие ставки се добива пореална слика за тоа колку навистина чини една домашна слава.
Од 15.000 до 25.000 денари за дваесетина гости?
Според груба пресметка базирана на актуелните цени, за подготовка на трпеза за околу 20 гости домаќинството може да потроши околу 15.000 денари.
Секако, не постои единствена сума што важи за секоја слава.
Со побогато мени, повеќе видови месо, поквалитетни сувомеснати производи и сирења, поголем избор на алкохолни пијалаци и купени десерти, сметката лесно може да надмине 20.000 денари, а во одредени случаи да се приближи и до 25.000 денари.
Од друга страна, традиционално мени со тавче гравче, сезонски салати и десерти подготвени дома може значително да го намали потребниот буџет.
Готовата храна, нарачаното печење и десертите од слаткарница носат заштеда на време, но најчесто значат и повисок конечен трошок.
Планирањето станува сè поважно
Во услови на повисоки цени, подготовките не мора да започнат неколку дена пред славата. Производите што имаат подолг рок на траење, пијалаците и дел од останатите намирници може да се купуваат постепено и кога се на акција.
На тој начин трошокот се распределува на подолг период, наместо целата сума да се издвои одеднаш.
Дополнителен предизвик е што притисокот врз цените на храната не е само локален. Движењата на светскиот пазар, временските услови, приносите и трошоците во синџирот на снабдување продолжуваат да влијаат врз цените што на крајот ги плаќаат потрошувачите.
Затоа оваа есен, покрај списокот со гости и менито, за многу домаќинства важен дел од организацијата ќе биде и внимателното планирање на буџетот.
Традицијата можеби нема цена, но трпезата дефинитивно има – а за дваесетина гости таа годинава може да чини колку значителен дел од една просечна месечна плата.