Иако изгледаат безопасно, бубамарите се вистински мали ловци. Некои видови во текот на животот можат да изедат и до 5.000 растителни вошки, со што им помагаат на растенијата да се заштитат од штетници.
Еве седум интересни факти што можеби не сте ги знаеле за нив.
1. Не сите бубамари се црвени со црни точки
Црвената бубамара со седум црни точки е најпознатиот претставник на ова семејство, но постојат повеќе од 5.000 видови бубамари ширум светот.
Тие можат да бидат жолти, портокалови, црни, па дури и да имаат различни комбинации на бои и шари. Некои имаат многу точки, други само неколку, а постојат и видови без карактеристични дамки.
Интересно е што и единки од ист вид можат значително да се разликуваат по изгледот.
2. Нивното име е поврзано со Богородица
Потеклото на англискиот назив за бубамара, „ladybird“, се поврзува со Дева Марија.
Според едно старо европско предание, земјоделците се молеле за помош кога штетниците им ги напаѓале посевите. Појавата на бубамарите, кои се хранеле со растителните вошки, била доживеана како одговор на нивните молитви.
Во некои традиции, црвената боја на бубамарата се поврзувала со наметката на Богородица, додека седумте точки се толкувале како симбол на нејзините седум радости и жалости.
3. Кога се загрозени, испуштаат жолтеникава течност со непријатен мирис
Бубамарите имаат необичен начин на одбрана. Кога ќе почувствуваат опасност, можат да испуштат мала количина жолтеникава течност од зглобовите на нозете.
Овој механизам се нарекува рефлексно крвавење. Течноста има непријатен мирис и содржи материи што ги одбиваат потенцијалните предатори. Дополнително, може да остави жолти дамки на површините со кои ќе дојде во контакт.
Нивната впечатлива боја исто така служи како предупредување за животните дека не се добар избор за оброк.
4. Пред да станат возрасни бубамари, минуваат низ четири развојни фази
Животниот циклус на бубамарата започнува со јајце. Женките најчесто ги полагаат во групи на листовите од растенијата, во близина на колонии од растителни вошки, кои подоцна ќе им послужат како храна на ларвите.
По излегувањето од јајцето, бубамарата поминува низ фазата на ларва, потоа станува кукла, а на крајот се развива во возрасен инсект.
Целиот процес зависи од видот, температурата и достапноста на храна. Некои бубамари живеат приближно една година, а голем дел од нив ја поминуваат зимата скриени на заштитени места.
5. Нивните ларви личат на минијатурни алигатори
Пред да добијат препознатлив заоблен облик и шарени крилја, бубамарите изгледаат сосема поинаку.
Нивните ларви имаат издолжено тело, изразени нозе и мали боцкави израстоци. Често се темни, со портокалови или жолти ознаки, поради што многумина ги споредуваат со минијатурни алигатори.
Иако не изгледаат толку симпатично како возрасните бубамари, токму во оваа фаза се многу активни ловци на растителни вошки. Ларвите на некои видови можат да изедат стотици вошки додека растат.
6. Имаат голем апетит, но не сите се хранат со штетници
Бубамарите се познати по тоа што се хранат со растителни вошки, кои можат сериозно да ги оштетат растенијата. Возрасните единки на некои видови можат да изедат и до 50 вошки дневно.
На нивното мени може да се најдат и штитести вошки, грини, јајца од инсекти, полен и нектар.
Сепак, не сите бубамари се корисни за градините. Постојат и видови кои се хранат со растенија и можат да предизвикаат штета на земјоделските култури.
Посебно интересна е азиската бубамара, која освен што се храни со штетници, во некои области може да им конкурира на домашните видови за храна, па дури и да се храни со нивните ларви.
7. Помогнале во спасувањето на насадите со цитруси
Еден од најпознатите примери за користа од бубамарите во земјоделството датира од крајот на 19 век во Калифорнија.
Тогаш насадите со цитруси биле сериозно загрозени од штетник познат како памучна штитеста вошка. Како решение, во 1888 година од Австралија била донесена бубамара од видот Rodolia cardinalis, позната и како ведалија.
Овој инсект се хранел со штетникот и дал извонредни резултати. За приближно 18 месеци неговата бројност била значително намалена, со што насадите биле спасени од сериозни загуби.
Овој случај и денес се смета за еден од најпознатите успешни примери за биолошка контрола на штетници.
Мали, шарени и на прв поглед безопасни, бубамарите имаат многу поважна улога во природата отколку што можеби претпоставуваме. Освен што се интересни за набљудување, некои од нив се и вистински сојузници во заштитата на растенијата.
