Денес е Светски ден на првата помош: Би знаеле ли што да направите ако некој се онесвести пред вас?
Актуелно

Денес е Светски ден на првата помош: Би знаеле ли што да направите ако некој се онесвести пред вас?

11. 09. 2026.

Несреќа на улица, колега кој одеднаш се онесвестил на работа или човек на кој му се слошило во ресторан – во итна ситуација првите луѓе што можат да помогнат најчесто не се лекари. Тие сме ние.

Денес, 12 септември, се одбележува Светскиот ден на првата помош – ден посветен на знаењето кое во критичен момент може да направи огромна разлика.

Светскиот ден на првата помош се одбележува секоја година во втората сабота од септември, со цел да ја подигне свеста за важноста на основните вештини за прва помош.

Но, колку од нас навистина би знаеле што да направат ако итна ситуација се случи токму пред нив?

Ако човек одеднаш падне пред вас – што правите прво?

Првата реакција често е паника.

Но, пред да се обидете да помогнете, важно е најпрво да проверите дали местото е безбедно и за вас и за лицето на кое му е потребна помош.

Потоа треба да проверите дали лицето реагира и дали дише нормално и, кога станува збор за сериозна состојба, веднаш да повикате итна медицинска помош.

Токму способноста да се препознае дека нешто не е во ред и брзо да се побара стручна помош е еден од најважните чекори.

Срцевиот застој не мора да се случи во болница

Една од ситуациите во кои реакцијата на луѓето во непосредна близина може да биде особено важна е срцевиот застој.

Тој може да се случи дома, на улица, во ресторан, во спортска сала – па дури и на работното место.

Според здравствените организации, веднаш започната кардиопулмонална реанимација (CPR) од случаен минувач може значително да ги зголеми шансите за преживување кај срцев застој надвор од болница.

Тоа е една од причините зошто организациите на Црвениот крст ширум светот постојано апелираат што повеќе луѓе да поминат обука за основна прва помош.

А ако некој се онесвести?

Не секое губење на свеста значи срцев застој.

Но, човек кој не реагира секогаш треба да се сфати сериозно.

Важно е да се провери дали лицето дише нормално и да се повика стручна медицинска помош кога состојбата го бара тоа.

Ако лицето не реагира и не дише нормално, ситуацијата е итна и потребна е брза реакција според правилата за кардиопулмонална реанимација.

Токму затоа практичната обука е толку важна – не е исто да сте прочитале што треба да направите и да сте вежбале како правилно да реагирате.

Најлошото време за учење прва помош е кога веќе ви е потребна

Повеќето луѓе веруваат дека итните ситуации им се случуваат на „другите“.

Сè додека еден ден некој член од семејството, пријател, колега или сосема непознат човек не се најде во ситуација во која токму тие се најблиску.

Основната прва помош не е знаење резервирано само за медицински лица.

Напротив – нејзината суштина е обичниот човек да знае како безбедно да реагира во првите минути, додека пристигне професионална помош.

Едно знаење кое се надеваме дека никогаш нема да ни затреба

Никој не сака да се најде во ситуација во која треба да спасува нечиј живот.

Но, ако некогаш се случи, неколку минути можат да бидат исклучително важни.

Затоа Светскиот ден на првата помош не е само уште еден датум во календарот.

Тој е добар потсетник да си поставиме едно едноставно прашање:

Ако денес некој пред мене има потреба од итна помош – дали би знаел што да направам?