Постојаната зафатеност стана толку вообичаена што понекогаш дури и одморот ни создава чувство на вина.
Но, на телото му се потребни периоди во кои нема да биде во постојана состојба на подготвеност. А забавувањето, дури и на кратко, може да направи поголема разлика отколку што мислиме.
Телото го чувствува темпото во кое живееме
Стресот сам по себе не е нешто што можеме, ниту треба, целосно да го избегнеме. Кога ќе се соочиме со напната ситуација, организмот се подготвува да реагира – срцето може да почне да чука побрзо, мускулите се затегнуваат, а се ослободуваат хормони како адреналин и кортизол.
Тоа е природен механизам кој ни помага во ситуации кога треба брзо да реагираме.
Проблемот се појавува кога чувството на брзање и притисок не трае неколку минути, туку станува вообичаена состојба во текот на целиот ден.
Од утринското брзање, преку роковите на работа, до вечерното проверување пораки и известувања – организмот добива многу малку простор вистински да се опушти.
Одморот не треба да започне дури кога ќе завршиме сè
„Ќе одморам кога ќе завршам.“
Веројатно сите сме си го кажале ова барем еднаш. Проблемот е што секогаш се појавува нешто ново што треба да се заврши.
Затоа одморот не мора да значи цел слободен ден, викенд или годишен одмор. Малите паузи во текот на денот исто така можат да бидат важен дел од секојдневниот ритам.
Неколку минути без екран, кратка прошетка, кафе без телефон или едноставно пауза меѓу две задачи можат да бидат начин барем накратко да излеземе од режимот „морам веднаш“.
Кога забавуваме, се менува и начинот на кој дишеме
Една од промените што најлесно можеме да ја забележиме е дишењето.
Кога сме напнати или под притисок, дишењето може да стане побрзо и поплитко. Кога се опуштаме, тоа природно може да стане побавно.
Слично е и со мускулите. Вратот, рамената и вилицата се места каде што многумина несвесно ја чувствуваат напнатоста по долг и стресен ден.
Понекогаш дури кога ќе застанеме забележуваме колку сме биле напнати.
И оброкот заслужува повеќе од пет минути пред компјутер
Брзото темпо влијае и врз една од најосновните секојдневни навики – јадењето.
Ручек пред компјутер, појадок во движење или вечера со телефонот во рака станаа сосема вообичаени.
Кога јадеме набрзина и истовремено правиме уште неколку работи, помалку внимание посветуваме на самиот оброк и на сигналите што ни ги испраќа телото.
Одвојувањето време само за јадење не е луксуз. Тоа е едноставна навика што ни овозможува да бидеме посвесни за тоа што и колку јадеме.
Познато е и дека мозокот и дигестивниот систем се тесно поврзани. Кај дел од луѓето периодите на зголемен стрес можат да бидат придружени со промени во апетитот, варењето или различни стомачни тегоби.
Секако, тоа не значи дека секоја дигестивна тегоба е предизвикана од стрес, но уште еднаш покажува колку психичката и физичката состојба се поврзани.
Зошто сме уморни, а сепак не можеме веднаш да заспиеме?
По цел ден работа можеме да бидеме физички исцрпени, а сепак да легнеме и да почувствуваме дека мислите не престануваат.
Една од причините е едноставна – од мозокот очекуваме за неколку минути да премине од целодневна активност во целосен одмор.
Ако до моментот кога ќе легнеме читаме пораки, гледаме видеа, проверуваме мејлови или размислуваме за утрешните обврски, границата меѓу активниот дел од денот и одморот станува сè помала.
Побавна вечерна рутина, со помалку екрани и активности што се повторуваат пред спиење, може да помогне во создавањето појасна транзиција кон одмор.
Одмор не значи неактивност
Да се забави не значи цел ден да се помине на кауч.
На телото и понатаму му е потребно движење, но не секоја физичка активност мора да биде тренинг, мерење чекори или уште една задача што треба да ја пречкртаме од списокот.
Кратка прошетка по ручекот, одење пеш до продавница, лесно растегнување или половина час надвор се едноставни начини да останеме активни без дополнителен притисок.
Не мора секоја празнина во денот да ја пополниме со телефон
Чекаме ред – го земаме телефонот. Пиеме кафе – го земаме телефонот. Имаме пет слободни минути – повторно го земаме телефонот.
На тој начин можеби физички не правиме ништо, но вниманието постојано ни е ангажирано.
Во текот на еден ден примаме огромен број пораки, информации, фотографии, видеа, вести и известувања. Затоа понекогаш паузата што навистина ни е потребна не е уште половина час скролање, туку токму спротивното – неколку минути без нови информации.
Не мора секој ден да биде максимално продуктивен
Современиот начин на живот лесно создава чувство дека секој час треба да има резултат. Треба да бидеме продуктивни на работа, да вежбаме, да се храниме правилно, да имаме социјален живот, да го одржуваме домот, да работиме на себе и, некаде помеѓу сето тоа, да најдеме време и за одмор.
Но, човекот не функционира како машина која може постојано да работи со ист интензитет.
Забавувањето не значи откажување од амбициите или обврските. Значи да си дозволиме во текот на денот да постојат моменти во кои ништо не мора да биде итно.
Еден ручек без телефон. Десет минути прошетка. Кратка пауза пред следната задача. Половина час навечер без мејлови и известувања.
Можеби не можеме да го направиме целиот живот побавен. Но, можеме да направиме делови од денот помирни – а понекогаш токму тоа му е потребно на телото за повторно да се чувствува како да не е постојано во трка.