Податоците се дел од новиот Регионален годишник на Евростат за 2026 година, кој ја опфаќа Македонија заедно со земјите од Европската Унија и земјите кандидатки.
Стапката на таканаречените NEET млади во Македонија е повеќе од двојно над европскиот просек, кој во 2025 година изнесувал 11%.
Бројката расте
Во 2024 година, уделот на младите кои ниту работеле ниту биле во образование или обука изнесувал 22,6%. Само една година подоцна се зголемил на 23,4%.
За споредба, во 2025 година стапката изнесувала:
- 15,1% во Србија
- 13,8% во Бугарија
- 13,6% во Грција
NEET индикаторот не ја мери само невработеноста. Во него се вклучени и младите кои не се активни на пазарот на труд, но истовремено не се во училиште, на факултет или на обука.
Европската цел е до 2030 година уделот на NEET младите да се намали на 9%.
Што покажува новиот годишник?
Регионалниот годишник на Евростат опфаќа 13 тематски области, меѓу кои се пазарот на труд, населението, домувањето, здравството, економијата, транспортот и земјоделството.
Податоците не се однесуваат секогаш на ист период. На пример, кај пазарот на труд има податоци за 2025 година, додека дел од здравствените показатели се однесуваат на 2023 година.
Македонија не е секогаш поделена на осум региони
Иако земјата има осум статистички региони — Вардарски, Источен, Југозападен, Југоисточен, Пелагониски, Полошки, Североисточен и Скопски — Евростат за дел од показателите ја третира Македонија како една целина.
Тоа значи дека кај одредени теми не може директно да се споредат, на пример, Скопскиот и Пелагонискиот регион.
Ова е особено важно кај домувањето и здравството, каде дел од податоците се достапни само на национално ниво.
Домување и здравство
Еден од показателите што Евростат го следи е преоптовареноста со трошоци за домување. За такво домаќинство се смета она што троши повеќе од 40% од расположливиот приход на трошоци поврзани со домувањето, како кирија или кредит, струја, вода, греење и одржување.
Просекот во ЕУ во 2025 година бил 7,7%, но кај земјите кандидатки референтните години не се секогаш исти, па споредбите мора да се прават внимателно.
Годишникот опфаќа и кардиоваскуларни заболувања. Во ЕУ, болестите на циркулаторниот систем биле причина за речиси една третина од сите смртни случаи во 2023 година, со големи разлики меѓу европските региони.
Прашањето што останува
Новите податоци покажуваат како Македонија се позиционира во европски контекст, но отвораат и прашање за регионалните разлики во земјата.
Доколку политиките треба да се справат со иселувањето на младите, невработеноста, пристапот до здравство и условите за домување, потребни се податоци кои ќе покажат не само како Македонија стои во Европа, туку и што се случува во различните делови од земјата.
Една бројка сепак особено се издвојува: во 2025 година, 23,4% од младите во Македонија на возраст од 15 до 29 години биле надвор и од работа и од образование или обука, наспроти 11% во ЕУ.