Истражувањето, објавено во научното списание „JAMA Pediatrics“, опфатило различни начини на користење дигитални уреди – од паметни телефони и телевизори до социјални мрежи, видеоигри, стриминг-содржини и видеоповици.
Анализата ја предводеле истражувачи од Универзитетот во Калгари во Канада, а резултатите покажале дека поголемата изложеност на екрани е поврзана со понеповолни резултати во повеќе области од детскиот развој.
Повеќе време пред екран се поврзува со послаб училишен успех
Кај децата кои поминувале повеќе време пред дигитални уреди била забележана поврзаност со понизок вкупен успех на училиште, како и со послаб развој на јазичните способности.
Разлики биле забележани и во однос на менталното и емоционалното здравје.
Поголемата употреба на екрани била поврзана со почести емоционални тешкотии, проблеми во односите со врсниците, како и со симптоми на анксиозност и депресија.
Истражувачите утврдиле поврзаност и со одредени проблеми во однесувањето, меѓу кои агресивност и симптоми поврзани со нарушување на вниманието и хиперактивност.
Анализирани се податоци од 64 земји
Обемот на истражувањето е еден од неговите најзначајни аспекти. Анализата вклучила информации за повеќе од 2,8 милиони деца од 64 држави, што им овозможило на научниците да разгледаат голем број различни фактори поврзани со употребата на дигиталните уреди.
Авторите наведуваат дека утврдените поврзаности во некои случаи се споредливи со оние забележани кај други познати фактори што можат да бидат поврзани со развојот на детето, како социоекономската положба на семејството, однесувањето на родителите и предвременото раѓање.
Експертите предупредуваат: Поврзаност не значи и причина
И покрај резултатите, научниците предупредуваат дека тие не треба да се толкуваат како доказ дека екраните директно ги предизвикуваат овие проблеми.
Татјана Ињигез Бероспе од Универзитетот во Сарагоса посочува дека анализата навистина покажува поврзаност меѓу времето пред екраните, училишниот успех и менталното здравје, но дека силата на таа поврзаност е релативно мала.
Со други зборови, само времето поминато на телефон, компјутер или пред телевизор не може да објасни зошто одредени деца и тинејџери имаат емоционални тешкотии или постигнуваат послаби резултати на училиште.
Резултатите сепак укажуваат дека начинот и времетраењето на користењето на дигиталните уреди се фактори што вреди да се земат предвид, но заедно со пошироката семејна, социјална и развојна средина на детето.