Сто денари можеби изгледаат како мала сума, но споредбата на цените од пред десет години со денешните открива колку се промениле секојдневните трошоци.
Инфлацијата постепено ја намалува вредноста на парите, а нејзините последици најмногу се забележуваат при купувањето основни прехранбени производи и плаќањето секојдневни услуги.
Иако номиналната вредност на банкнотата останува непроменета, количината производи што може да се купи со неа е значително помала.
Леб: Од повеќе од два килограми до околу еден
Во 2016 година просечната цена на килограм пченичен леб изнесувала околу 48 денари. Тоа значи дека за 100 денари можеле да се купат нешто повеќе од два килограми леб.
Денес, со истата сума најчесто може да се купи околу еден килограм, зависно од видот, тежината на пакувањето и производителот.
Разликата е особено важна ако се земе предвид дека лебот е еден од основните производи во речиси секое домаќинство.
Масло за јадење: Помалку литри за истите пари
Пред десет години литар масло за јадење чинел приближно 65 денари. Со банкнота од 100 денари можело да се купат околу 1,5 литар.
Денес истата сума најчесто е доволна за приближно еден литар, а понекогаш и помалку, во зависност од продавницата, брендот и актуелните попусти.
Кафе: Производ што поскапе повеќе од двојно
Разликата во цените е уште поизразена кај кафето.
Во 2016 година пакување од 250 грама мелено кафе можело да се најде за околу 100 денари.
Денес истото количество најчесто чини повеќе од двојно, што значи дека за една од најчестите секојдневни навики граѓаните издвојуваат значително повеќе пари.
Јајца: Некогаш 12 за 100 денари, денес помалку
Пред една деценија едно јајце чинело околу осум денари. Со 100 денари можеле да се купат приближно 12 јајца.
Денес цените варираат во зависност од големината, производителот и продажното место, но пакување од десет јајца често чини значително повеќе од 100 денари.
Тоа значи дека за истата сума денес може да се купи помала количина од овој основен прехранбен производ.
Бензин: Иста банкнота, помалку гориво
Промената во куповната моќ се забележува и на бензинските пумпи.
Во 2016 година цената на бензинот БС-95 се движела околу 60 до 63 денари за литар. Со 100 денари возачите можеле да наточат приближно 1,6 литри гориво.
Со повисоките денешни цени, истата банкнота обезбедува помала количина бензин.
Платите пораснаа, но пораснаа и трошоците
Во изминатите десет години платите во Македонија бележат раст, но истовремено се зголемија и цените на голем број производи и услуги.
За реално да се оцени дали животниот стандард се подобрил, не е доволно да се споредуваат само платите. Важно е и колку производи и услуги може да се купат со тие примања.
Особено чувствителни се трошоците за храна, бидејќи тие се редовен и неизбежен дел од семејниот буџет.
Споредбите на цените се приближни и може да се разликуваат зависно од периодот, продавницата и производот, но јасно го илустрираат влијанието на поскапувањата врз секојдневното купување.
Пред десет години со 100 денари можевме да излеземе од продавница со повеќе производи. Денес банкнотата е иста, но кесата е полесна.