Работни услови во Европа: Помалку прекувремена работа, но жените и понатаму во понеповолна положба
Актуелно

Работни услови во Европа: Помалку прекувремена работа, но жените и понатаму во понеповолна положба

05. 09. 2025.

Резултатите од водечкото паневропско истражување на организацијата Eurofound покажуваат значајни подобрувања во квалитетот на работата во текот на последната деценија, но истовремено нагласуваат големи разлики меѓу жените и мажите, како и драстично различни услови за работниците во поединечни делови на Европа.

Уникатното Истражување за работните услови во Европа 2024 се заснова на разговори со повеќе од 36.000 работници во 35 земји, а собраните податоци се мерија преку седум индикатори за квалитет на работа. Сега објавените Први наоди истакнуваат неколку клучни прашања:


Прекувремената работа станува сè поретка

Уделот на работници кои работат повеќе од 48 часа неделно паднал од 19% на 11% од 2005 година. Овој тренд придонел за намалување на родовиот јаз во квалитетот на работното време, па Индексот на квалитет на работното време (сложен показател на Eurofound кој го мери влијанието на работното време врз благосостојбата на вработениот и рамнотежата меѓу работата и животот) кај мажите во 2024 година конечно го достигнал нивото на жените.


Физичкото работно опкружување е подобрено од 2010 година

Мажите од тоа имаат побрза корист. Работниците известуваат и за поголеми можности за развој и примена на вештини, при што Индексот на вештини и дискреција бележи најголем напредок меѓу сите нефинансиски домени. Сепак, под овие позитивни промени постојат длабоки разлики. Додека работното опкружување кај мажите се подобрува, жените се соочуваат со поинаква реалност.


Индекс на социјално опкружување

Станува збор за показател кој го мери квалитетот на социјалните односи на работното место – се влошил за жените од 2010 година, додека кај мажите се подобрил, главно поради поголемата изложеност на жените на вербално малтретирање и други негативни социјални однесувања.


Индекс на интензитет на работа

Овој индекс покажува подобрување кај мажите, но влошување кај жените, кои се повеќе застапени во сектори како здравството и образованието, обележани со чести прекини и високи емотивни барања.


Работата во Европа станува сè поседечка

Проблем поврзан со различни здравствени состојби, вклучително дебелина, покачен крвен притисок и нездрави нивоа на холестерол. Дури 40% од работниците во Европа седат во текот на поголемиот дел од своето работно време, при што жените се повеќе погодени (42%) отколку мажите (39%).

Истражувањето укажува и на широко распространети нееднаквости во сигурноста на работата и предвидливоста на заработката. И покрај општиот пад на стравот од губење работа, родовиот јаз во кариерните изгледи и понатаму изнесува шест процентни поени во корист на мажите. Освен тоа, 15% од работниците не можат да предвидат колкава плата ќе имаат во наредните три месеци. Оваа неизвесност особено ги погодува одредени земји – повеќе од четвртина од работниците во Романија и Грција не знаат колку ќе заработат во наредните три месеци, што е во остра спротивност со релативната сигурност во земји како Австрија и Германија.


Првите наоди од Истражувањето за работните услови во Европа 2024 потврдуваат дека квалитетот на работата во Европа генерално се подобрува, но дека придобивките не се еднакво распределени. Анализата укажува дека носителите на одлуки мора да гледаат подалеку од општите трендови и да се занимаваат со специфичните ранливости и нееднаквости кои и понатаму ги обликуваат работните животи на многу луѓе.