За младите што доаѓаат од Битола, Охрид, Прилеп, Струмица, Штип и другите градови, запишувањето на факултет во Скопје често значи и прво самостојно живеење.
Но, додека студентите се навикнуваат на новите обврски, нивните семејства треба да обезбедат дополнителни средства за трошоци што дотогаш биле дел од заедничкиот домашен буџет.
Најголемата разлика ја прави сместувањето. Студентски дом, стан со цимери или самостојно изнајмување гарсоњера можат да значат сосема различни месечни издатоци.
Студентски дом: Најповолно сместување, но со ограничен број места
За студентите што ќе добијат место во државен студентски дом, трошоците за сместување се значително пониски отколку во приватните станови.
Според објавените услови за академската 2026/2027 година, месечната партиципација во дел од студентските домови изнесува 3.410 денари.
За реконструираниот објект „Стив Наумов“, пак, предвидената сума е 6.600 денари месечно.
Сепак, сместувањето е само една ставка во студентскиот буџет. Потребни се средства и за исхрана, превоз, телефон, материјали за факултет и лични потреби.
Доколку студент плаќа 3.410 денари за дом, а дополнително троши 9.000 денари за храна, 2.500 денари за превоз и патувања до родниот град и 3.500 денари за други потреби, месечниот буџет би изгледал вака:
|
Трошок |
Месечен износ |
|---|---|
|
Студентски дом |
3.410 ден. |
|
Храна и намирници |
9.000 ден. |
|
Превоз и патувања |
2.500 ден. |
|
Лични потреби и материјали |
3.500 ден. |
|
Вкупно |
18.410 ден. |
Ова е примерна пресметка, а не просечен трошок за сите студенти. Во одредени домови дел од исхраната може да биде организирана или вклучена во услугата, што би ја намалило потребната сума.
Самостојно живеење под кирија може да чини над 36.000 денари
Многу поскапа варијанта е изнајмувањето приватен стан, особено кога студентот живее сам.
Во огласите за издавање станови во Скопје во октомври 2026 година, гарсоњерите се нудат по цени од околу 250 до 280 евра месечно. За двособни станови во населби како Карпош и Аеродром, цените најчесто се движат од приближно 300 до 400 евра, според разгледаните понуди.
Доколку студент изнајми гарсоњера за 250 евра, само за киријата ќе треба да издвојува околу 15.375 денари месечно, пресметано по ориентационен курс од 61,5 денари за евро.
Но, на таа сума треба да се додадат и режиските трошоци, храната, превозот и останатите потреби.
Една примерна месечна пресметка изгледа вака:
|
Трошок |
Месечен износ |
|---|---|
|
Кирија |
15.375 ден. |
|
Струја, вода, интернет и други сметки |
3.500 ден. |
|
Храна |
12.000 ден. |
|
Превоз |
2.000 ден. |
|
Лични потреби |
3.500 ден. |
|
Вкупно |
36.375 ден. |
Тоа значи дека семејството би требало да обезбедува повеќе од 36.000 денари секој месец за студент кој живее сам во Скопје.
Притоа, во пресметката не се предвидени поголеми непланирани трошоци, поскапи набавки или дополнителни издатоци поврзани со студирањето.
Живеењето со цимер ја намалува киријата, но колку се заштедува?
За да ги намалат трошоците, многу студенти избираат заедничко живеење.
Ако двајца студенти изнајмат стан за 350 евра, секој од нив би плаќал по 175 евра, односно приближно 10.763 денари месечно.
Со поделени режиски трошоци од по 2.000 денари, секој студент би издвојувал околу 12.763 денари само за домување.
Доколку на тоа се додадат уште 17.500 денари за храна, превоз и лични потреби, вкупниот месечен трошок би изнесувал 30.263 денари по студент.
Во споредба со самостојното живеење од претходниот пример, тоа е заштеда од околу 6.100 денари месечно.
За десет месеци, разликата надминува 60.000 денари, што за многу семејства претставува значителна сума.
Колку чини една академска година?
Иако месечните трошоци се највидливи, финансискиот товар станува уште појасен кога ќе се пресмета целата академска година.
Ако за пример земеме десет месеци студирање, износите би биле следниве:
|
Начин на сместување |
Месечно |
За 10 месеци |
|---|---|---|
|
Студентски дом |
18.410 ден. |
184.100 ден. |
|
Стан со цимер |
30.263 ден. |
302.630 ден. |
|
Самостоен стан |
36.375 ден. |
363.750 ден. |
За студент кој живее со цимер, тоа се речиси 5.000 евра годишно, додека за самостојно живеење трошокот се приближува до 6.000 евра.
Ако ваквите издатоци се повторуваат во текот на четири години, само за животните трошоци би биле потребни приближно 1,2 милиони денари за студент со цимер, односно околу 1,45 милиони денари за студент што живее сам.
Овие пресметки претпоставуваат непроменети цени и потрошувачка. Во нив не се вклучени школарината, набавката на компјутер, стручната литература и други специфични трошоци.
Исто така, дел од студентите плаќаат кирија во текот на целата година, а не само десет месеци.
Субвенционираниот студентски оброк помага, но не ги покрива сите потреби
Една од мерките што им се достапни на студентите кои ги исполнуваат условите е субвенционираниот студентски оброк.
За академската 2026/2027 година, предвидената поддршка изнесува 140 денари дневно, од понеделник до сабота.
Ако студентот го користи ова право во 26 дена од месецот, вредноста на поддршката би изнесувала 3.640 денари.
Оваа помош може да покрие дел од трошоците за исхрана и да го олесни секојдневното располагање со парите.
Сепак, станува збор за наменски средства, а не за готовина што студентот може да ја искористи за кирија, сметки или други обврски.
Затоа, иако мерката е значајна, таа не го решава најголемиот финансиски предизвик за студентите што живеат надвор од родниот град – високите трошоци за сместување.
Што ако во семејството има двајца студенти?
За родителите кои истовремено финансираат две деца на факултет, трошоците можат да бидат уште поголем предизвик.
Доколку секој студент има месечен буџет од околу 30.000 денари, семејството треба да обезбедува приближно 60.000 денари месечно.
Во такви околности, дел од младите размислуваат за работа со скратено работно време, додека родителите бараат начини да ги намалат другите трошоци во домаќинството.
Изборот на поевтино сместување, аплицирањето за студентски дом или стипендија и внимателното планирање на месечниот буџет можат да помогнат, но не секое семејство има исти можности.
Студирањето е инвестиција во иднината, но и сериозен трошок денес
За студентите што живеат во Скопје со своите родители, трошоците за образование најчесто се поинакви од оние на младите што мора да се преселат од друг град.
Иако посетуваат исти предавања и полагаат исти испити, нивните семејства се соочуваат со различни финансиски обврски.
Токму затоа, достапноста на студентските домови, стипендиите и поддршката за исхрана имаат важна улога во можностите на младите да продолжат со образованието.
Дипломата може да отвори врата кон подобри професионални можности, но патот до неа за многу семејства подразбира години редовни издатоци. А кога месечниот трошок за еден студент достигнува 30.000 или 36.000 денари, станува јасно зошто за дел од родителите најголемиот предизвик не е запишувањето на факултет, туку финансирањето на студентскиот живот до дипломирањето.
