Според процените на Програмата на Обединетите нации за развој (УНДП), објавени во мај 2026 година, бездомништвото погодува стотици милиони луѓе, додека многу поголем број се соочуваат со несигурни и несоодветни услови за живеење.
Притоа, важно е да се разликуваат лицата кои воопшто немаат дом од оние кои живеат во пренаселени, небезбедни или привремени сместувања.
Колку бездомници има во Македонија?
За разлика од глобалните процени, во Северна Македонија не постои прецизен официјален податок за бројот на бездомни лица.
Регионален извештај за социјалните права од 2025 година укажува дека недостигот од јасна законска дефиниција, систематска регистрација и мапирање го отежнува утврдувањето на вистинската состојба.
Според процени на Црвениот крст, наведени во извештај од 2022 година, во Скопје тогаш имало околу 500 лица без дом.
Сепак, оваа бројка не претставува официјален попис, ниту може да се смета за актуелна состојба во 2026 година.
Каде бездомните лица можат да добијат помош?
Едно од местата каде што бездомните лица во Скопје можат да добијат поддршка е пунктот „Момин Поток“ на Црвениот крст, кој функционира од 2008 година.
Таму се обезбедуваат основни услуги како храна, облека, медицински прегледи и можност за одмор.
Покрај непосредната хуманитарна помош, се спроведуваат и активности за психосоцијална поддршка и полесна социјална интеграција.
Губењето на работата и сиромаштијата го зголемуваат ризикот
Бездомништвото не ги опфаќа само луѓето кои живеат на улица. Со несигурно домување се соочуваат и лица кои престојуваат во привремени засолништа или немаат трајно и безбедно место за живеење.
Меѓу факторите што можат да придонесат за губење на домот се сиромаштијата, невработеноста, високите трошоци за домување и семејните кризи.
Затоа, покрај обезбедувањето храна и привремено сместување, значајна улога имаат и мерките за вработување, социјалната заштита и создавањето услови за економска самостојност.
Светскиот ден на бездомништвото е потсетник дека решавањето на овој проблем бара долгорочни мерки, а не само повремена хуманитарна помош.
Во Македонија, воспоставувањето точна евиденција за лицата без дом би било важен прв чекор кон подобро разбирање на нивните потреби и обезбедување поефикасна институционална поддршка.