Податоците се вклучени во таканаречениот Пролетен пакет на Европскиот семестар, пакет документи објавени од Европската комисија во мај или јуни. Во овој извештај, ЕК ја проценува состојбата на економијата на секоја земја-членка и дава препораки за тоа што треба да прават во наредната година.
„Европската конкурентност нема да се гради само врз технологија, капитал или финансиска регулатива. Ќе ја градат луѓето, вештините што ги стекнуваат и можностите што ги создаваме за нив да го дадат својот целосен придонес во нашите економии и општества“, изјави за Политико Роксана Минзату, извршен потпретседател на Комисијата за вештини. Додека војната меѓу САД и Израел во Иран продолжува да се влече и продолжува да влијае на цените на нафтата, Комисијата проценува дека притисоците врз цените на енергијата би можеле да загрозат дури 560.000 работни места во 2026 година. Најпогодени сектори се градежништвото, металургијата, хемикалиите и транспортот.
Сега се проценува дека ќе достигне 6% во обете години. Комисијата, исто така, очекува владите да го зголемат задолжувањето, при што вкупниот буџетски дефицит на сите 27 земји-членки ќе се зголеми од 3,1% од БДП во 2025 година на 3,5% во 2026 година и 3,6% во 2027 година.
Сектори и работни места во опасност
Пакетот има за цел да се фокусира на работната сила, со проценка дека агендата за конкурентност на ЕУ не може да успее без да се справи со растечкиот недостиг на работници и вештини. Комисијата идентификуваше неколку сектори кои се соочуваат со притисоци на пазарот на трудот.
Во европската автомобилска индустрија, клучна за економскиот успех на Германија, Комисијата вели дека 600.000 работни места се во опасност бидејќи секторот се соочува со префрлање на електрични возила и силна конкуренција од Кина. Во индустријата за батерии, околу 85.000 работни места се во опасност. Секторот за производство на соларни панели е погоден од пазарни притисоци што влијаат на речиси 59.000 работни места, додека мерките за намалување на емисиите на јаглерод би можеле да влијаат на уште 4.500 работни места во челичната индустрија.
Во Брисел расте дебатата за тоа дали Европа губи место во стратешките индустрии од конкуренти како Кина и САД, и покрај плановите за зголемување на домашното производство.
Развивање вештини
Во исто време, работодавците низ ЕУ продолжуваат да пријавуваат тешкотии во наоѓањето работници со соодветни квалификации. Според Комисијата, 68% од средните компании пријавиле недостаток на вештини во 2023 година. До 2024 година, 77% од компаниите пријавиле дека недостатокот на работна сила и вештини е пречка за инвестиции.
Овие наоди дополнително ја нагласуваат клучната порака на пакетот Семестар: економската отпорност сè повеќе зависи од инвестициите во човечки капитал.
Препораките на ЕУ што го придружуваат пакетот за прв пат ќе вклучуваат специфичен фокус на образованието, стручното оспособување, образованието за возрасни, STEM вештините и преквалификацијата како централни елементи на рамката за економско управување на ЕУ.
„Инвестирањето во луѓе е најсилната стратегија за конкурентност на Европа и основа на Унија која може да предводи во иновациите, да се натпреварува и да одговори на секој предизвик. Ова е промена донесена од овој Европски семестар, при што човечкиот капитал сега се смета за клучен двигател на конкурентноста, со специфични упатства за секоја земја-членка“, рече Минзату.
Предизвиците на пазарот одат подалеку од само губење на работни места. Комисијата ќе предупреди дека домаќинствата со ниски приходи би можеле да сносат непропорционален товар поради скапото гориво за транспорт, што би можело да ги чини дополнителни 1,4% од нивниот приход.
Комисијата, исто така, ќе ги истакне постојаните нееднаквости на пазарот на трудот, забележувајќи дека граѓаните кои не се членки на ЕУ сè уште имаат значително поголема веројатност да работат на работни места за кои се преквалификувани отколку домашните работници.
Брисел, исто така, предупредува за проблемите со квалитетот на работните места, наведувајќи дека еден од пет работници е заробен на ниско платени работни места во сектори со низок раст на продуктивноста, додека еден од 12 се соочува со ризик од сиромаштија и покрај тоа што е вработен.
Во овој контекст, Комисијата ќе го искористи пакетот за да ги охрабри земјите-членки на ЕУ да спроведат реформи насочени кон развој на вештини, подобрување на квалитетот на работните места и зајакнување на системите за социјална заштита.
Се изразуваат и загрижености за финансиската состојба на Бугарија по деталната анализа на нејзините јавни трошоци. Германија, Естонија, Латвија и Словенија поминаа низ слична проверка, но досега излегоа без негативни оценки.
Извор:faktor.mk