Според деловната стратегија на Хрватската служба за вработување (HZZ) до 2030 година, пазарот на трудот во земјата ќе продолжи да бележи позитивни трендови, но демографските промени сè повеќе ќе влијаат врз можностите за понатамошен раст.
Проекциите се засноваат на претпоставка за стабилен годишен раст на бруто-домашниот производ од 2,5 проценти.
До 2030 година се очекуваат речиси 110.000 дополнителни вработени
Според проценките на HZZ, бројот на вработени во Хрватска би требало да се зголеми од 1,73 милиони во 2025 година на 1,84 милиони до 2030 година.
Тоа значи дека во следните неколку години се очекуваат речиси 110.000 дополнителни вработени.
Од службата посочуваат дека економскиот раст и вработеноста остануваат тесно поврзани, а проектираниот раст на БДП би требало да придонесе за зголемување на вработеноста од околу 30.000 до 35.000 лица годишно.
Истовремено, се очекува невработеноста постепено да се намалува, иако сезонските движења на пазарот на трудот и понатаму ќе предизвикуваат одредени осцилации.
Бројот на невработени би можел да падне под 60.000
Проекциите покажуваат дека во 2026 година просечниот број невработени би изнесувал околу 81.000 лица, додека до 2030 година се очекува да се намали на помалку од 60.000.
Сепак, од HZZ објаснуваат дека постои природна граница до која може да се намали невработеноста.
Според нивните проценки, таа граница изнесува околу 50.000 лица, поради таканаречената фрикциона невработеност.
Станува збор за привремена невработеност што постои дури и во услови на целосна вработеност, на пример кога работниците преминуваат од едно на друго работно место.
Во однос на паричните надоместоци за невработеност, се очекува бројот на корисници да остане релативно стабилен, меѓу 20.000 и 26.000 лица.
Сепак, нивниот удел во вкупниот број невработени би можел да се зголеми, бидејќи се очекува меѓу невработените да има помалку млади и долгорочно невработени лица, а повеќе искусни работници кои привремено остануваат без работа.
Хрватскиот пазар на трудот сè повеќе ќе зависи од странски работници
Еден од клучните заклучоци на HZZ е дека домашниот пазар на трудот постепено се приближува до состојба на заситеност.
Поради стареењето на населението и намалувањето на бројот на работоспособни граѓани, понатамошниот раст на вработеноста сè повеќе ќе зависи од миграцијата и зголемувањето на продуктивноста, наместо исклучиво од домашната работна сила.
Во последните години во Хрватска веќе е забележан значителен раст на побарувачката за странски работници.
Најизразена потреба има во градежништвото, туризмот, транспортот, индустријата и услужните дејности.
Странските работници стануваат важен фактор за одржување на економската активност и за задоволување на потребите на работодавачите, особено во секторите каде што недостига домашен кадар.
Потребни се и поголеми вложувања во домашната работна сила
Од Хрватската служба за вработување нагласуваат дека потпирањето на странски работници не треба да биде единствениот одговор на недостигот од кадар.
Според нив, неопходно е истовремено да се работи на поголемо активирање на домашното работоспособно население, развој на нови вештини и подобро усогласување на квалификациите на работниците со потребите на компаниите.
Иако проекциите предвидуваат раст на вработеноста и намалување на невработеноста, проценетиот недостиг од 327.000 работници во следната деценија покажува дека обезбедувањето доволно квалификувана работна сила ќе остане еден од најголемите предизвици за хрватската економија.