Поминаа само 17 дена од принудното слетување на авионот на „Рајанер“ поради скршен прозорец на летот од Солун, а нов, сличен, но помалку драматичен инцидент го принуди авионот на компанијата „Норвешка ер шатл“, што леташе од Осло до Дубровник, да направи непланирано слетување во Виена, Австрија.
Зошто се случуваат овие инциденти?
Во патничкиот дел од авионот, прозорците се направени од винил плексиглас и многу ретко се кршат, изјави за Би-Би-Си на српски јазик авијацискиот инженер Слободан Колачек.
„Во авионите, сите прозорци се проверуваат, се менуваат ако, на пример, има лупење или заматување, бидејќи тоа укажува на абење.
Во својата 37-годишна кариера во JAT Tech, каде што работеше на одржување на авиони и анализа на дефекти, имал само два такви инциденти, иако држел многу авиони на земја од други технички причини.
„Панелот на прозорецот за патникот е декоративен, но главниот, структурен дел, кој е однадвор, е дебел 10 милиметри и е прицврстен со држачи.
„Затоа ретко се крши, а причините можат да бидат извиткување, турбуленција, каде што структурата на трупот е истегната и замор на материјалот.“
„Важно е авионот да биде еластичен“, објаснува тој.
Прозорецот може да пукне и поради ударот на туѓо тело, што можеби се случило на летот на „Рајанер“ на 10 јули.
„Инженерите ги анализираат сите овие случаи и се грижат тоа веднаш да се елиминира и спречи“, додава Слободан Колачек.
За разлика од патничкиот простор, прозорците во делот каде што седи капетанот, пилотската кабина, почесто се кршат бидејќи имаат слоеви од стакло и пластика.
Се случува надворешните слоеви да пукаат, но внатрешните да останат неоштетени, па авионите можат да продолжат со летовите со помали пукнатини, но внимателното следење на ситуацијата е задолжително, вели Јан Скогсет, претседател на Норвешката организација на воздухопловни техничари (NFO), за порталот VG од тоа земја.
Најчестите причини за пукање се судирите со птици или други надворешни предмети, забележува тој.
„Прозорците на авионите се загреваат за да се спречи насобирање мраз и да се направат поотпорни.“
„Ако системот за греење не работи правилно, може да го зголеми ризикот од пукање“, додава Скогсет.
Сепак, Колачек изјави за Би-Би-Си на српски јазик дека технологијата, организацијата и регулативите се секогаш најнапредни во авијациската индустрија.
Што се случи на летот од Норвешка до Дубровник?
Летот DY1922 од норвешката престолнина Осло започна во 6:45 часот наутро на 27 јули, а Боингот 737-800, стар помалку од 12 години, требаше да слета на аеродромот Руѓер Бошковиќ во Дубровник во 9:40 часот наутро, објавува локалниот дубровнички дневен весник.
Но, за време на летот, „еден од прозорците се распука, поради што екипажот донесе одлука за итно слетување“ во Виена, додаде веб-страницата, повикувајќи се на неименувани извори.
Авионот слета безбедно во Австрија капитал.
„Овој авион имаше пукнатина на прозорецот, на предниот дел од пилотската кабина.“
„Капетаните ја разгледаа ситуацијата, решија да слетаат и да ја испитаат“, изјави Елин Хиген Скари, портпаролка на компанијата, за норвешкиот портал VG.
VG објави и фотографии од напукнатиот прозорец што им ги дале патниците.
Не се пријавени повреди кај екипажот или патниците.
Светлана Грковиќ Максимовиќ, сопругата на повредениот Љубиша Каровиќ, раскажа за Би-Би-Си што се случило на летот на Рајанер:
Случајот со Рајанер
Околу четириесет минути по полетувањето од Солун, прозорецот до седиштето на Љубиша Каровиќ се скршил.
Инцидентот се случил над Северна Македонија, а прозорецот бил скршен од дел што се одвоил од еден од моторите на авионот, објавија грчките медиуми.
„Одеднаш се слушна огромна бучава, како воденица да меле железо.“
„Маските паднаа, се создаде хаос, го видов мојот сопруг како го вадат низ прозорецот (со некоја сила).
„Десното рамо и главата беа надвор од авионот. Стаклото и околниот дел беа искинати“, изјави сопругата на Љубиша, Светлана Грковиќ Максимовиќ, за Би-Би-Си на српски јазик.
Авионот се вратил во Солун кратко по полетувањето откако прозорецот од страната на совозачот се „поместил“ за време на летот, потврди претходно „Рајанер“ во писмен одговор до Би-Би-Си.
Тие не одговорија на дополнителни прашања од Би-Би-Си за причината за несреќата.
Моторот на тој 18-годишен авион „Боинг 737“ бил целосно сервисиран и ремонтиран во последните две години, објави „Рајанер“.
Историја на скршени прозорци
Во еден од најпознатите инциденти од 1990 година, прозорецот на пилотската кабина на авион на „Бритиш ервејс“ пукнал за време на летот, а капетанот Тимоти Ланкастер бил вшмукан на надморска височина од неколку илјади метри.
Членовите на екипажот ги држеле неговите нозе до принудното слетување, а пилотот преживеал откако бил изложен на ветер од 630 километри на час и температури под нулата до 20 минути, но се здобил со повреди.
Моторот на авион на „Американ Саутвест ерлајнс“ експлодирал на лет од Њујорк до Далас во 2018 година, а еден патник бил делумно вшмукан низ скршен прозорец.
Подоцна починала од повредите здобиени за време на летот, а пилотите направиле итно слетување во Филаделфија.
Познатата американска водителка Опра Винфри, исто така, имала непријатно искуство со скршено стакло во текот на летото во декември 2005 година.
Таа полетала од Санта Барбара, Калифорнија, со приватен авион, но тој набрзо морал да се врати во тој град откако судир со птица го скршил стаклото во пилотската кабина.
Две години подоцна, прозорците на дури 14 авиони биле скршени за краток временски период во Денвер, град во американската држава Колорадо.
Кај некои авиони, инциденти биле регистрирани за време на полетувањето, кај други за време на слетувањето, а кај еден за време на летот, на надморска височина од речиси 6.000 километри, објави локалниот „Денвер пост“.
Беше февруари, па силните ветрови и многу студеното време, карактеристично за Денвер во тоа време од годината, придонеле за пукањето на прозорците, но истрагата утврдила дека директна причина биле „остатоци од туѓи предмети“ во контакт со прозорците, се додава во извештајот на весникот.
Извор: racin.mk