Хемичар предупредува: „Никогаш не носете нова облека без претходно да ја исперете“
Актуелно

Хемичар предупредува: „Никогаш не носете нова облека без претходно да ја исперете“

05. 02. 2026.

Малку работи се толку пријатни како чувството на носење сосема нова облека. Иако веројатно сте желни да облечете ново парче штом ќе пристигне од продавницата или пакетот ќе ви пристигне на врата, можеби се прашувате дали е паметно или безбедно. Текстилните експерти разложуваат дали треба да ја перете новата облека пред да ја облечете за прв пат.

Зошто е паметно да се перат нови алишта
Како општо правило, добра идеја е да се перат нови алишта пред да се облечат, особено ако станува збор за предмети што директно се допираат со вашата кожа, објаснува Франсис Козен, доцент по хемија и виш предавач по наука за влакна на Универзитетот Корнел. „Обично ги перам пред да ги облечам за да ги отстранам хемикалиите од преработката, вишокот боја и нечистотијата од ракувањето за време на производството. Текстилот и облеката минуваат низ многу раце, често во многу различни земји“, вели таа.

Дури и „новата“ облека може да биде полна со работи што не ги сакате на вашата кожа. „Текстилот може да содржи хемиски остатоци од процесот на производство, како и скроб што се користи за да му помогне на облеката да ја задржи својата форма за време на испорака, пакување или додека е во продавница“, додава Номи Дејл Клајнман, раководител на одделот за дизајн на текстил во Модниот институт за технологија.

Ако облеката се носи до кожата и е изложена во продавница, наместо да се испраќа директно од магацин, постои и ризик од контаминација од луѓе што ја пробуваат или ја допираат. Студиите покажаа дека бактериите, габите и вирусите можат да преживеат на ткаенината со денови или дури недели.

Перењето, исто така, ќе помогне во омекнувањето на облеката за поудобно и поубаво прилегање. „Првото перење, исто така, ќе помогне при смалување на памучната облека што не е означена како претходно смалена“, вели Козен. „Ткаенината се растегнува за време на обработката и таа напнатост ќе се олабави кога ќе се намокри.“

Дали има исклучоци?
Иако повеќето нови алишта треба да се перат, Козен вели дека постојат исклучоци за предмети што не се директно на кожата или не се лесни за перење. „Не ги перам претходно алиштата што се препорачуваат за хемиско чистење и не се грижам за џемперите што се носат врз кошули, на пример.“

Кои се ризиците од прескокнување на перењето?
Освен ако немате чувствителна кожа, носењето неперена облека веројатно нема да ви предизвика никакви проблеми, вели Клајнман. Сепак, постои можност хемикалиите или микробите на ткаенината да предизвикаат иритација или осип, особено кај луѓе кои се склони кон алергии и други проблеми со кожата.

Но, не станува збор само за вашата кожа. Ако вашата облека е обоена, особено темни бои како оние што се наоѓаат на фармерките, бојата може да се пренесе на вашата кожа, друга облека, па дури и на вашиот мебел. Никој не сака да заврши со сини стапала на крајот од денот.

Темните или светлите бои, како фармерките или црвените маички, треба да се перат одделно или со слични бои првите неколку пати за да се намали ризикот бојата да се истури во остатокот од алиштата за перење.

Совети за првото перење
Секако, етикетата за нега е клучна за избегнување грешки што би можеле да ја уништат вашата нова облека. Проверете ги упатствата и следете ги – ако на етикетата пишува „само хемиско чистење“, перењето во машина не се препорачува.

„Ако сакате да го продолжите векот на траење на вашата облека и да го намалите собирање, предлагам перење во ладна вода и сушење на ниска температура или на воздух“, советува Клајнман. „Високите температури на водата и сушарата може да предизвикаат избледување, растегнување и собирање на вашата омилена облека.“

Извор:nezavisen.mk