Според податоците на Народната банка, објавени по повод Светскиот ден на штедењето, 31 октомври, вкупните депозити во банкарскиот систем во септември достигнале речиси 11,2 милијарди евра.
Од оваа сума, 7,51 милијарда евра се депозити на домаќинствата, што претставува зголемување од околу 310 милиони евра во споредба со почетокот на годината, кога изнесувале приближно 7,2 милијарди евра.
Во просек по 4.100 евра на жител, но реалноста е поинаква
Ако вкупните депозити на домаќинствата се поделат со бројот на жители во Македонија, кој изнесува околу 1,83 милиони, се добива просек од приближно 4.100 евра по жител.
Но, ова е само математичка пресметка и не значи дека секој граѓанин располага со толкава заштеда.
Во вкупните депозити се вклучени средствата на трансакциските сметки, депозитите по видување и орочените штедни влогови. Дополнително, парите не се рамномерно распределени меѓу населението.
Тоа значи дека дел од граѓаните можат да располагаат со значителни заштеди, додека други немаат финансиска резерва за непредвидени трошоци.
Растат заштедите, но и кредитите
Паралелно со зголемувањето на депозитите, расте и задолжувањето на населението.
Во септември кредитите на граѓаните достигнале приближно 4,93 милијарди евра, додека депозитите биле повисоки за повеќе од две милијарди евра.
Во текот на годината штедењето бележело претежно позитивен тренд, иако во одредени месеци имало и намалувања.
Така, во март депозитите се намалиле за околу 31,8 милиони евра, додека во јули достигнале приближно 7,52 милијарди евра. Во август следувало благо намалување, по што во септември повторно бил забележан раст.
Податоците покажуваат и поголем интерес за штедење во денари, како и за подолгорочно орочување на дел од средствата.
Дали растот на депозитите значи дека граѓаните живеат подобро?
Иако милијардите на банкарските сметки укажуваат на раст на депозитите, тие не се доволен показател за животниот стандард на населението.
За многу домаќинства, најголемиот дел од месечните приходи се троши за храна, сметки, домување, греење и превоз, поради што можностите за штедење се ограничени.
Од друга страна, граѓаните со повисоки приходи имаат поголем простор за издвојување средства и создавање долгорочна финансиска резерва.
За да се добие вистинска слика за финансиската состојба на населението, потребни се подетални податоци за бројот на штедачи и распределбата на депозитите според нивната висина.
Затоа, иако македонските граѓани заедно чуваат повеќе од 7,5 милијарди евра во банките, тоа не значи дека секој располага со заштеда или поголема финансиска сигурност.