Како до висока плата? Тоа всушност нема никаква врска со вашиот факултет
Актуелно

Како до висока плата? Тоа всушност нема никаква врска со вашиот факултет

21. 04. 2026.

Со години на идните студенти и нивните семејства им се сугерира истата формула: избери „практичен“ смер кој гарантира висока почетна плата и успехот е осигуран. Сепак, податоците од пазарот на труд и децениското искуство во кариерно советување покажуваат дека ова прашање е суштински погрешно.

Иако STEM областите и бизнис секторите се познати по силните стартни плати, една деценија подоцна разликите во заработките помеѓу техничките и општествените науки често целосно се бришат. Она што ги разликува успешните лидери од оние кои рано го достигнуваат својот максимум не е дипломата, туку начинот на кој го користеле времето за време на студиите.

Еве четири фактори кои навистина го одредуваат долгорочниот успех:

1. Усогласеност, а не само страст
Често го слушаме советот „следи ја својата страст“. Но, во деловниот свет, страста без усогласеност ретко носи резултати. Успешни се оние кои успеале да најдат пресек меѓу три клучни прашања: Што ме интересира? Во што сум добар? Каде постојат реални пазарни можности? Дипломата е само алатка, но намерата со која ја поврзувате со пазарот ја одредува брзината на напредување.

2. Почетната плата е само момент
Многу дипломци од хуманистичките науки, политичките науки или комуникациите започнуваат со пониски плати, но по 10 или 15 години стануваат директори, претприемачи и лидери. Од друга страна, техничките професии често нудат висок старт, но побрзо го достигнуваат „плафонот“. Податоците покажуваат дека дипломците со прилагодливи вештини продолжуваат да напредуваат со децении, додека оние со тесно специјализирани знаења често стагнираат ако не се надградуваат.

3. „Преносливите“ вештини носат камата на знаењето
Техничките вештини можат да ви ги отворат вратите, но „меките“ или преносливи вештини одредуваат до каде ќе стигнете. Комуникацијата, лидерството, решавањето проблеми и донесувањето одлуки под притисок се вештини кои работодавачите постојано ги рангираат како најкритични.

Интересен е примерот на студенти кои завршиле сосема различни факултети, но за време на студиите воделе сложени организациски одбори. Научиле како да координираат тимови и да управуваат со буџети. Деценија подоцна, сите се на слични високи позиции во менаџментот – нивните дипломи биле различни, но вештините што ги „пренеле“ во бизнисот биле идентични.

4. Вредност надвор од амфитеатарот
Некои од најважните лекции за идните раководители не се случуваат во училница. Студентските организации, лидерските улоги на кампус и практичните проекти имаат огромна тежина. Искуството покажува дека начинот на кој студентот го поминува слободното време често има поголемо значење за неговата иднина отколку самиот назив на смерот што го запишал.

Наместо да го бркате „најисплатливиот“ смер, фокусирајте се на градење портфолио од вештини кои се применливи во било која индустрија. Дипломата може да застарее, но способноста за стратешко размислување и водење луѓе никогаш не ја губи својата вредност.