Според истражувања од 2025 година, дури 39% од припадниците на генерацијата Z отворено разговараат за платите со колегите, додека тој процент кај генерацијата X е само 22%. За младите, тајноста околу платата не е прашање на дискреција, туку пречка за фер заработки.
Сепак, како да прашате, а како да одговорите, без да ги нарушите професионалните односи? Експертите за деловен бонтон ги предлагаат следниве правила:
Како да прашате: Внимавајте на мотивот
Ако прашувате од чиста љубопитност, бонтонот е јасен – тоа е неумесно. Меѓутоа, ако планирате преговори за сопствено зголемување на платата, прашањето добива легитимитет.
Користете „ограда“: Почнете со: „Слободно кажи ми ако ова е преминување на границата, но се обидувам да ги истражам пазарните опсези за нашата позиција…“
Барајте опсег, а не точна сума: Наместо директно прашање, прашајте го колегата дали неговата плата е во одреден „опсег“ (на пр. помеѓу X и Y евра). Така се остава простор за приватност.
Прво споделете вие: Понудете информација за вашето зголемување или бонус и прашајте дали сте „во ист ранг“. Тоа создава атмосфера на доверба, а не на испрашување.
Како да одговорите: Поставете граници
Сосема е во ред да ви биде непријатно. Споделувањето информации за плата со колеги носи ризик таа информација да стигне до менаџментот во незгоден момент за преговори.
Бидете директни за непријатноста: Сосема е легитимно да кажете: „Не ми е пријатно да зборувам за лични финансии, тоа е тема што ја избегнувам.“
Бидете неодредени: Ако сепак сакате да помогнете, не кажувајте точен износ. Кажете: „Опсегот за оваа позиција, во зависност од искуството, се движи од… до…“.
Зошто транспарентноста стана тренд?
Експертите сметаат дека помладите вработени веруваат во транспарентност затоа што сметаат дека тајноста им помага на работодавачите да ги задржат платите пониски. Кога сите знаат колку кој заработува, полесно е да се забележат нееднаквостите и да се побара она што навистина го заслужувате.
Без разлика дали го поддржувате овој тренд или не, едно е сигурно – разговорот за пари повеќе не е прашање „дали“, туку „како“.