Според податоците на Евростат, 27,5 отсто од населението во Европската унија на возраст над 16 години во 2025 година не можело да си дозволи еднонеделен годишен одмор надвор од домот. Десет години претходно, овој процент изнесувал 35,2 отсто.
Тоа значи дека во периодот од 2015 до 2025 година, уделот на луѓето кои не можат да си дозволат одмор се намалил за 7,7 процентни поени.
Македонија меѓу земјите каде одморот е најтешко достапен
Северна Македонија е меѓу европските земји со највисок удел на граѓани кои не можат да си дозволат една недела годишен одмор.
Во 2025 година, околу 48 отсто од населението во Северна Македонија не можело да си дозволи еднонеделен одмор, што значи дека речиси секој втор граѓанин се соочува со вакво ограничување.
Македонија е над европскиот просек од 27,5 отсто, а зад неа се наоѓаат само неколку земји со уште повисок процент.
Каде одморот е најтешко да се приушти?
Разликите меѓу европските земји се значителни. Во 2025 година, уделот на луѓето кои не можеле да си дозволат еднонеделен одмор се движел од само 9 отсто во Швајцарија и Норвешка, до дури 61 отсто во Романија.
Повеќе од половина од населението не можело да си дозволи одмор и во Црна Гора (58 отсто), Албанија (53 отсто) и Турција (51 отсто).
Северна Македонија е следна со 48 отсто, а потоа следуваат Грција со 47 отсто, Бугарија и Унгарија со по 39 отсто, како и Италија и Србија со по 36 отсто.
На другиот крај од листата се земјите каде одморот е многу подостапен. Покрај Швајцарија и Норвешка, каде уделот изнесува 9 отсто, 15 отсто или помалку е забележано во Луксембург, Шведска, Холандија, Данска, Финска и Словенија.
Во Германија околу 21 отсто од населението било во ситуација да не може да си дозволи еднонеделен одмор, додека во Франција тој процент изнесувал 23 отсто.
Северна и западна Европа имаат најголема достапност на одмор
Податоците покажуваат јасна регионална разлика. Највисоки нивоа на таканаречена „ускратеност од одмор“ се забележуваат во јужна и југоисточна Европа, вклучително и во земјите кандидати за членство во ЕУ.
Спротивно на тоа, северна и западна Европа имаат најниски стапки. Централна и источна Европа главно се наоѓаат меѓу овие два пола, но и во рамките на овие региони постојат значителни разлики.
Разликите главно се поврзуваат со нивото на приходите и економската сила на државите. Поголемиот расположлив приход им остава на граѓаните повеќе простор за трошење на патувања и одмор, додека во земјите со пониски приходи трошоците за летување претставуваат поголем товар за семејните буџети.
Во повеќето земји ситуацијата е подобра отколку пред десет години
Споредбата на 2015 и 2025 година покажува дека во 25 од 30 набљудувани земји е намален уделот на луѓето кои не можат да си дозволат еднонеделен одмор.
Исклучок се Норвешка, Шведска, Финска, Германија и Австрија. Сепак, трите нордиски земји и понатаму имаат меѓу најниските стапки во Европа.
Најголем напредок е забележан во Хрватска и Србија, каде уделот на луѓето кои не можат да си дозволат одмор е намален за 33, односно 32 процентни поени. Значително намалување е забележано и на Кипар, во Ирска, Бугарија и Турција.
Податоците покажуваат дека можноста да се замине на годишен одмор е многу повеќе од прашање на туристички навики. Таа е и показател за животниот стандард, расположливиот доход и економските разлики меѓу европските земји.
Со 48 отсто од населението кое не можело да си дозволи еднонеделен одмор во 2025 година, Северна Македонија останува меѓу земјите каде летувањето претставува сериозен финансиски товар за значителен дел од граѓаните.