„Со старите цени не можеше да се издржи“, објаснува еден угостител од главниот град.
Трошоците за набавка на месо, зеленчук, пијалаци, струја и персонал, според него, во изминатиот период пораснале до ниво на кое старите ценовници едноставно станале неодржливи.
„Не зборуваме за профит каков што луѓето си замислуваат. Зборуваме за опстанок“, додава тој.
Во неколку ресторани низ градот ни беше потврдено истото: 2.000 денари е основа, а зависно од менито, бројот на јадења, изборот на пијалаци и дополнителните барања, сумата може лесно да се искачи и повисоко.
Во игра се и декорации, бенд, осветлување, техничка поддршка… Секоја ставка си има своја тежина, а кога ќе се собере, свадбата станува инвестиција од која младите двојки често се враќаат со главоболка.
Експерти од угостителската дејност посочуваат дека трендот не е изолиран само на Скопје, но во главниот град, каде што побарувачката е најголема, притисокот врз цените е најизразен.
„Скопје секогаш диктираше темпо. Кога тука ќе се помести цената, тоа станува референтна точка“, вели еден познавач на пазарот.
Според него, дополнителен фактор е и тоа што многу ресторани имаат резервирани термини со месеци однапред, па просторот за пазарење е… ограничен.
Скопјани со кои разговаравме не кријат дека се затекнати. Една млада двојка раскажува дека при обиколка на неколку ресторани им било кажано дека можеле да поминат поевтино доколку резервирале порано, пред официјално да биде промовиран новиот ценовник.
„Ни рекоа дека имало период кога цената била пониска, ама ние тогаш уште немавме одреден датум. Сега веќе… што да правиме“, велат тие.
Други, пак, коментираат дека 2.000 денари по лице, кога ќе се помножи со 200 гости, станува бројка од која „ти се врти“.
Аналитичари оценуваат дека свадбата кај нас одамна престанала да биде скромна прослава. Социјалниот притисок, очекувањата на семејствата и желбата за „поголема“ свадба ја туркаат цената нагоре.
„Проблемот не е само во рестораните. И побарувачката ја храни инфлацијата во овој сегмент“, сметаат тие.
Кога сите сакаат термин во мај или септември, кога сите сакаат препознатлив бенд и раскошна маса, пазарната логика си го прави своето.
Во разговорите со угостителите се провлекува и уште една нијанса. Некои признаваат дека постојат варијанти за поедноставно мени, со помал број на јадења или ограничен избор на пијалаци, но ретко кој младенец се одлучува за тоа.
„Кога веќе се прави свадба, сите сакаат да биде како што треба“, вели еден сопственик. А тоа „како што треба“ чини.
Прашањето што тивко се поставува меѓу младите е дали традицијата ќе мора да се приспособи на новата реалност. Дали ќе се намалува бројот на гости, дали ќе се бараат алтернативни локации, или пак ќе се прифати дека свадбата е настан што бара сериозен буџет и точка.
Засега, барем според сигналите од пазарот, враќање на цените под 2.000 денари не се наѕира.
И така, додека салите се полнат со резервации за наредните месеци, а календарите се веќе обоени со зафатени датуми, младите парови прават пресметки на хартија.
Некои кратат од декорации, други од списокот на гости, трети размислуваат за помала, поинтимна прослава.
Но едно е јасно: свадбената порција во Скопје од пролетва има нова стартна цена. И таа повеќе не почнува со единица.