Промените ги опфаќаат и граѓаните и компаниите, без разлика дали плаќањата ги извршуваат на банкарски шалтер или преку електронско и мобилно банкарство.
Банкарските сметки добиваат нов формат
Една од поважните новини се однесува на начинот на прикажување на трансакциските сметки.
Досега тие се користеа во формат од 15 цифри, додека со новиот систем ќе се прикажуваат со 19 знаци. Пред постојниот број на сметката се додава ознаката MK07, со што се добива меѓународниот IBAN-формат.
Ова не значи дека граѓаните треба да отвораат нови сметки или дека нивните средства ќе бидат префрлени на други сметки. Се менува единствено форматот на идентификација, со цел поголема стандардизација и точност при извршувањето на трансакциите.
Наместо трицифрени шифри, нови меѓународни ознаки
Промени има и кај шифрите што ја означуваат намената на плаќањето.
Досега се користеа трицифрени кодови, како 100 за стоки и набавки, 200 за услуги и 310 за исплата на плата.
Со новиот систем се воведуваат четиризнаковни меѓународни ознаки.
| Намена на плаќањето | Нова шифра |
|---|---|
| Исплата на плата | SALA |
| Комунални сметки – струја, вода, интернет | UTIL |
| Даноци и административни такси | TAXS |
| Плаќање стоки | GDDS |
| Плаќање услуги | SCVE |
| Закупнини и кирии | RENT |
| Осигурување | INSU |
Новите ознаки треба да овозможат поедноставна и поунифицирана обработка на плаќањата, во согласност со меѓународните банкарски стандарди.
Кои уплатници се заменуваат?
За граѓаните што редовно плаќаат сметки, даноци или други обврски на шалтер, најзабележлива ќе биде промената на досегашните обрасци.
Наместо познатите ПП30 и ПП50, во употреба влегуваат нови платни налози.
| Досегашен образец | Нов образец | Намена |
|---|---|---|
| ПП30 | КТД | Кредитен трансфер во денари |
| ПП50 | КТБ | Кредитен трансфер за буџетски корисници |
| ПП10 | ВГ | Внесување готовина |
| ПП40 | ПГ | Повлекување готовина |
| ПП53 | ЗКТ | Збирен кредитен трансфер |
Со ова, досегашните уплатници што со години се користеа во банкарскиот систем се заменуваат со нови, стандардизирани обрасци.
Што се менува за корисниците на електронско банкарство?
За оние што плаќаат преку мобилни апликации или електронско банкарство, преминот кон новиот систем се очекува да биде поедноставен.
Банките ги приспособуваат своите дигитални услуги, така што корисниците ќе можат да ја изберат намената на плаќањето од понудените опции, без потреба да ги паметат новите шифри.
Зачуваните сметки на примачите се приспособуваат на IBAN-форматот. Сепак, кај одредени претходно креирани налози за редовни плаќања може да биде потребно повторно избирање на шифрата за намена и зачувување на налогот.
Дополнително, се усогласуваат и полињата за внесување повикување на број и модел на плаќање, со цел да се намали можноста за грешки при плаќање фактури и други обврски.
Дали граѓаните треба нешто да преземат?
Новите правила не подразбираат отворање нови банкарски сметки, ниту промена на состојбата на парите што граѓаните ги имаат во банките.
Сепак, при следното плаќање препорачливо е да се проверат податоците на налогот, особено ако станува збор за претходно зачувани шаблони или редовни месечни плаќања.
Корисниците што плаќаат на шалтер ќе треба да ги користат новите обрасци, додека оние што користат електронско банкарство треба да ги следат упатствата од својата банка.
Промените се дел од усогласувањето со европскиот платен систем
Воведувањето на ISO 20022 претставува важен чекор во модернизацијата на македонскиот платен промет.
Новиот стандард овозможува поунифицирана размена на податоци меѓу банките, полесна обработка на трансакциите и намалување на грешките при плаќањето.
Овие промени се поврзани и со усогласувањето на домашниот банкарски систем со европските стандарди и со подготовките за користење на придобивките од Единствената област за плаќања во евра (SEPA).
Целта е во иднина прекуграничните плаќања со европските земји да бидат побрзи, поедноставни и со пониски трошоци.
За граѓаните најважно е дека нивните банкарски сметки и средства остануваат непроменети, но начинот на пополнување на налозите и означувањето на плаќањата добива нов формат.