Само 5,4% пушачи: Што прави Шведска поинаку?
Актуелно

Само 5,4% пушачи: Што прави Шведска поинаку?

28. 09. 2026.

Кафе без чад, пауза без цигара и сè помалку луѓе кои пушат во јавност. Шведска денес е еден од европските примери за намалување на пушењето. Во 2024 година, само 5,4% од Швеѓаните на возраст од 16 до 84 години пушеле секојдневно, што е значителен пад во последните две децении.

Но, Швеѓаните не се откажуваат од никотинот со иста брзина со која се откажуваат од цигарите. Дел од полнолетните пушачи преминуваат кон производи без согорување, како никотинските кесички.

Клучната разлика е чадот. Цигарите согоруваат тутун и создаваат чад со голем број штетни материи. Никотинските кесички не согоруваат и не создаваат чад или пепел, но не се безопасни – никотинот создава зависност, а долгорочните ефекти од новите производи сè уште се истражуваат.

Американската FDA наведува дека никотинските кесички генерално можат да бидат опција со понизок ризик за полнолетни пушачи во споредба со цигарите, особено при целосно преминување. Сепак, тие не се без ризик и не се наменети за непушачи.

Најголемиот предизвик се младите. Затоа Шведска има ограничувања: никотинските производи без тутун се достапни само за лица над 18 години, се проверува возраста, а маркетингот не смее да биде насочен кон малолетници.

Ниската стапка на пушење не е резултат на еден производ. Зад неа стојат децении превенција, даночни мерки, ограничувања на рекламирањето и создавање средина во која пушењето е сè помалку присутно.

Шведскиот модел отвора ново прашање: што со полнолетните пушачи кои не можат или не сакаат веднаш да се откажат?

Целта не е само помалку цигари, туку помалку штета, помалку чад и помалку млади кои воопшто ќе започнат со никотин.