Во зависност од производителот, квалитетот, количината и продажното место, тон пелети годинава може да се најде по цена од приближно 14.500 до 22.000 денари.
Пресметано на стандардно пакување од 15 килограми, тоа е околу 218 до 330 денари за вреќа. Цената, сепак, не е иста во текот на целата година – купувањето поголема количина или набавката надвор од главната сезона може да биде поевтина, додека поединечните вреќи во период на голема побарувачка обично чинат повеќе.
Две вреќи дневно – речиси 20.000 денари месечно
Колку цената на пелетите може да го оптовари домашниот буџет покажува едноставна пресметка.
Доколку едно домаќинство во постудениот период троши по две вреќи од 15 килограми дневно, а секоја чини 330 денари, дневниот трошок е 660 денари.
За 30 дена тоа се 19.800 денари само за греење.
Ако истата потрошувачка и цена се задржат во текот на шест месеци, вкупниот износ би достигнал 118.800 денари.
Секако, реалната потрошувачка се разликува од дом до дом и зависи од квадратурата, изолацијата, надворешните температури, ефикасноста на системот и начинот на неговото користење.
Дали пелетите сè уште се исплатливи?
Токму растот на цените повторно ја отвора дилемата дали греењето на пелети останува финансиски исплатливо.
Голем број домаќинства во изминатите години инвестираа во печки и котли на пелети, кои се промовираа како почиста алтернатива на дел од традиционалните цврсти горива.
Но кога расте цената на самиот енергенс, се менува и целокупната пресметка за инвестицијата. Поради тоа дел од домаќинствата разгледуваат и други решенија, меѓу кои инвертер-клима уредите.
Домашниот пазар зависи и од увоз
Дополнителен фактор е тоа што Македонија дел од потребите за пелети ги обезбедува од странство.
На домашниот пазар се продаваат производи од Србија, Црна Гора и Босна и Херцеговина, додека домашното производство покрива само дел од побарувачката. Поголем производствен капацитет има во Гиновци, во Општина Ранковце, а постојат и помали производители во други делови од земјата.
Производството, пак, зависи од достапноста на дрвните остатоци и пилевината. Кога има недостиг на суровина или таа поскапува, притисокот се пренесува и врз конечната цена.
На трошоците влијаат и транспортот, цените на горивата и состојбата на пазарите во соседството.
Во Црна Гора цените се ограничени
Колку проблемот е актуелен во регионот покажува и неодамнешната интервенција во Црна Гора, каде е воведена максимална малопродажна цена за одредени категории пелети.
За пелети од класата А1 максималната цена е поставена на 270 евра за тон, а за класата А2 на 250 евра, со вклучен ДДВ. Мерката е предвидено да важи до 30 јуни 2027 година.
Причините за интервенцијата се поврзуваат со обезбедување постабилно снабдување пред грејната сезона, во услови на високи цени и проблеми со достапноста на суровината.
Во Србија тон достигнува и околу 400 евра
Високи цени се забележуваат и на српскиот пазар. Таму тон пелети се продава за приближно 38.000 до 47.000 динари, односно околу 325 до 400 евра, зависно од градот, производителот и квалитетот.
Во Белград и Нови Сад цените во дел од продажните места се движат околу 42.000–44.000 динари за тон, додека во Ниш и Крагуевац може да се најдат и нешто пониски понуди.
Со почетокот на постудениот период, затоа, за домаќинствата што зависат од пелети клучно ќе биде како ќе се движат цените и понудата во следните месеци. Разлика од само неколку десетици денари по вреќа, кога ќе се пресмета за цела грејна сезона, може да значи илјадници денари повеќе или помалку во семејниот буџет.