Пазарџиите велат дека оваа година муштериите не сакаат да ризикуваат да останат без домашни јајца за празникот, па уште од сега ги оставаат своите имиња во тетратките што стојат покрај тезгите.
На прв поглед изгледа како обичен ден на пазар. Купувачи разгледуваат зеленчук, се распрашуваат за цените, некој бара поевтини јаболка. Но, кај тезгите со јајца сцената е малку поинаква. Пазарџијата зема пенкало, ја отвора старата тетратка и внимателно запишува. Име, количина, понекогаш и телефон.
„Овие се за Велигден“, ќе каже купувачот и ќе додаде колку табли му требаат.
Пазарџиите велат дека последниве години луѓето стануваат сè попретпазливи кога станува збор за празничната трпеза.
„Народот се научи однапред да си обезбеди. Особено за Велигден. Некој бара две табли, некој пет, а има и такви што резервираат и по 10 табли, најчесто за фирми. Се запишуваат, па кога ќе дојде неделата пред празникот, си ги подигаат“, објаснува еден продавач на пазарот.
Тетратките, велат тие, секоја година се полнат порано. Во нив има десетици имиња и покрај секое стои бројката што означува колку јајца се резервирани.
„Не можеме да ги памтиме сите муштерии, затоа си водиме белешки. Некој ќе дојде и ќе каже: запиши ме за триесет јајца, домашни. Друг ќе каже: само да не останам без јајца, запиши ме…“, раскажува продавачка која со години продава јајца на пазар.
Според познавачите на пазарните движења, ваквото однесување не е случајно. Велигден традиционално носи огромна побарувачка за јајца, особено за оние што се сметаат за домашни или од помали фарми.
„Празничната трпеза има своја симболика, а јајцето е еден од централните елементи. Затоа многу семејства сакаат навреме да си обезбедат квалитетни јајца, наместо во последен момент да бараат и да плаќаат повисока цена“, велат економски аналитичари кои го следат пазарот на храна.
Некои купувачи признаваат дека ова е повеќе навика отколку страв.
„Секоја година доаѓаме кај истиот продавач и си оставаме резервација. Така сме сигурни дека ќе добиеме домашни јајца. Знаете како е пред Велигден… во последните денови се прави гужва, па човек подобро однапред да резервира“, вели средовечна скопјанка која ја затекнавме на пазар.
На пазарот се чувствува и онаа тивка, празнична атмосфера што постепено се приближува. Сè уште нема големи редици, но разговорите меѓу продавачите и купувачите веќе се вртат околу бојадисување, празнични трпези и традиции што се повторуваат од година во година.
Пазарџиите велат дека вистинската навалица допрва доаѓа. Тетратките, додаваат, веќе се подготвени. Пенкалото стои на истото место, а секој нов купувач што ќе застане пред тезгата најчесто ја поставува истата реченица:
„Запиши ме и мене за Велигден… да не останам без јајца“.