Во услови кога грижата за децата, организацијата на домот и професионалните обврски се испреплетуваат во ист ден, можноста самата да го распореди работното време за многу мајки значи повеќе од бенефит. Значи здив.
Експерти по трудово право велат дека класичниот модел од осум до четири одамна не ја следи реалноста на модерното семејство.
Особено не во средини каде што поддршката од институциите е ограничена, а местата во градинките се недоволни.
Флексибилноста, според нив, не подразбира помалку работа, туку поинаква организација. Можност дел од обврските да се завршат од дома, скратено работно време во одреден период или поместување на почетокот и крајот на работниот ден.
Тоа не е привилегија, туку адаптација на системот кон реалниот живот.
Познавачи на пазарот на труд укажуваат дека компаниите кои вовеле вакви модели бележат поголема лојалност и помала флуктуација на кадарот.
Кога една мајка знае дека нема да биде санкционирана затоа што ќе задоцни поради болно дете или родителска средба, таа не работи помалку посветено. Напротив. Работи со чувство дека не мора постојано да избира меѓу професијата и семејството.
А тоа чувство, велат аналитичарите, е клучно за долгорочна продуктивност.
Истражувањата во европски рамки покажуваат дека флексибилното работно време директно влијае врз стапката на вработеност кај жените со мали деца.
Во земјите каде што ваквите политики се системски поддржани, повеќе мајки остануваат активни на пазарот на труд. Не затоа што им е полесно, туку затоа што системот не ги оттурнува.
Во спротивно, паузите во кариерата стануваат правило, а враќањето на работа после неколку години често значи пониска позиција и помала плата. Тоа е круг што тешко се прекинува.
Од друга страна, има и скепса. Дел од работодавачите стравуваат од злоупотреби и пад на дисциплината. Сметаат дека физичкото присуство во канцеларија е гаранција за ефикасност.
Но економските аналитичари потсетуваат дека контролата не секогаш е исто што и резултат. Модерните бизниси, особено во секторите каде што работата е мерлива по учинок, веќе се ориентираат кон модел во кој се вреднуваат резултатите, а не часовите поминати зад биро.
Психолозите дополнуваат дека постојаното чувство на вина кај мајките кои работат полно работно време има сериозни последици врз менталното здравје. Кога работниот распоред е нефлексибилен, секое отсуство се доживува како ризик. А кога тој притисок трае со години… заморот не е само физички. Флексибилноста не ги решава сите проблеми, но го намалува притисокот и овозможува подобар баланс.
Сепак, суштината не е само во жените. Аналитичарите предупредуваат дека флексибилното работно време не треба да се третира како мерка исклучиво за мајки, туку како дел од поширока политика на еднакви можности.
Кога и татковците ќе можат подеднакво да користат вакви модели без стигма, тогаш товарот на грижата нема да биде автоматски женска обврска. Во спротивно, ризикот е флексибилноста да стане уште една невидлива потврда дека домот е „женска работа“.
Во земјава темата сè уште се отвора внимателно. Законските решенија постојат, но нивната примена варира од компанија до компанија. Во приватниот сектор, сè зависи од волјата на работодавачот. Во јавниот, од административните процедури. А животот, како што велат мајките, не чека процедури.
На крајот на краиштата, прашањето не е дали флексибилното работно време е подобро за жените мајки. Прашањето е дали економијата може да си дозволи да ги изгуби.
Во услови на недостиг од работна сила и демографски предизвици, секоја политика што им овозможува на жените да останат активни е повеќе од социјална мерка. Таа е економска нужност. И можеби токму таму треба да почне разговорот. Не од емоции, туку од факти. И од едноставната вистина дека продуктивноста не се мери со часовник, туку со резултат.