Денес е светскиот ден на памукот: Од евтина облека до неплатени работници – кој ја плаќа цената?
Актуелно

Денес е светскиот ден на памукот: Од евтина облека до неплатени работници – кој ја плаќа цената?

07. 10. 2026.

Светскиот ден на памукот, 7 октомври, годинава повторно го отвора прашањето за цената што ја плаќаме за евтината облека – од производството на памукот, преку текстилната индустрија, до огромните количини отпад.

Според ОН, од производството на памук зависат околу 32 милиони производители и повеќе од 100 милиони семејства во 80 земји.

Истовремено, потрошувачката на текстил во Европа расте. Просечен жител на ЕУ во 2022 година потрошил околу 19 килограми облека, обувки и домашен текстил, додека европските домаќинства создале речиси 7 милиони тони текстилен отпад.

ЕУ веќе воведува нови правила со кои производителите ќе треба да учествуваат во трошоците за собирање, сортирање и рециклирање на текстилниот отпад. Целта е до 2030 година текстилот на европскиот пазар да биде потраен, порециклабилен и произведен со поголема грижа за животната средина и работничките права.

Но, проблемот не е само во отпадот.

Во Македонија, текстилната индустрија сè уште вработува десетици илјади луѓе, а Штип е нејзин главен центар. Сепак, работниците често се соочуваат со ниски и доцни исплати. Над 100 работници од штипските конфекции „Фермактекст“ и „Европа фешн“ чекаат неисплатени плати, придонеси, регрес и отпремнини, при што долгот надминува 13 милиони денари.

Ова го отвора прашањето што стои зад евтината облека – колку навистина чини производот и кој ја плаќа разликата?

Додека Европа воведува правила за поодговорна текстилна индустрија, за дел од македонските текстилни работници борбата сè уште е за основното – редовно исплатена плата и достоинствени услови за работа.