Иако просечните плати во Македонија бележат континуиран раст, сонот за сопствен стан во Скопје за многумина станува сè подалечен. Анализата на односот меѓу просечната заработка и цената на квадратен метар покажува дека куповната моќ на граѓаните во однос на недвижностите реално опаѓа.
Што можеше да се купи во 2020, а што денес?
Во 2020 година просечната нето плата во Македонија изнесувала околу 27.500 денари, односно приближно 450 евра. Со годишен приход од околу 5.400 евра и просечна цена од околу 900 евра за квадрат, еден граѓанин можел да купи приближно 6 квадратни метри станбен простор годишно.
Шест години подоцна, во 2026 година, просечната плата достигнува околу 46.000 денари или приближно 750 евра месечно, што значи околу 9.000 евра годишно.
Но, во исто време, цената на квадратен метар во Скопје порасна на околу 1.900 евра.
Резултатот? Денес со една годишна просечна плата може да се купат само 4,5 до 5 квадратни метри.
Платите пораснаа, но становите уште побрзо
Во споредба со 2020 година:
- Платите пораснале за околу 65%
- Цените на становите пораснале за речиси 100%
Тоа значи дека реалната достапност на сопствен дом е намалена за околу 20–25 проценти.
Кредитот станува сè потежок товар
Разликата е уште повидлива кај станбените кредити.
Во 2020 година, за стан од 60 квадратни метри, месечната рата изнесувала околу 200 евра, што било околу 45% од просечната плата.
Денес, за ист таков стан, ратата достигнува околу 500 евра, односно речиси 70% од просечната плата.
Практично, она што пред неколку години било тешка, но достижна инвестиција за еден вработен, денес сè почесто бара две примања во домаќинството.
Ако во 2020 година теоретски биле потребни околу 10 години работа за купување стан од 60 квадрати, денес таа бројка се искачува на 13 или повеќе години — и тоа под претпоставка целата плата да се штеди, што во пракса е речиси невозможно.
Пораката од бројките е јасна:
Во Скопје, квадратите растат побрзо од платите… а сопствениот дом за многумина станува сè поскап сон.